Nghị định Quy định về tổ chức và hoạt động của thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng: Tiếp thêm “lửa” cho những người yêu sách

Nghị định Quy định về tổ chức và hoạt động của thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng của Chính phủ vừa chính thức có hiệu lực là hành lang pháp lý quan trọng thúc đẩy niềm đam mê và nhiệt huyết sáng tạo của những người yêu sách, từ đó tạo và lập nên những mô hình tủ sách, thư viện tư nhân phục vụ cộng đồng.

Nghị định Quy định về tổ chức và hoạt động của thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng: Tiếp thêm “lửa” cho những người yêu sách - ảnh 1

Bà Nguyễn Thị Thanh Mai (Phó vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ VH,TT&DL) cho biết:

-  “Càng ngày những mô hình tổ chức thư viện phục vụ  nhân dân ở cơ sở, đặc biệt ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng DTTS càng trở nên đa dạng. Sự xuất hiện và ngày càng phổ biến của mô hình thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng đã và đang được người dân địa phương nhiệt tình ủng hộ. Hiện cả nước có khoảng gần 40 thư viện, phòng đọc sách tư nhân có phục vụ cộng đồng, xuất hiện rải đều ở cả 3 miền Bắc, Trung, Nam”.

Trước khi Nghị định về tổ chức và hoạt động của thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng được ban hành thì mô hình cũng như cách thức hoạt động của những thư viện này ở nhiều nơi còn rất khác nhau, tuỳ thuộc vào điều kiện của chủ nhân các thư viện. Còn khi Nghị định được ban hành và đi vào thực tiễn thì sao, thưa bà?

- Chủ nhân của những thư viện này nhìn chung đều là những người có điều kiện kinh tế, có lòng yêu quý sách báo và đặc biệt là họ sở hữu bộ sưu tầm sách báo khá phong phú. Họ đã tận dụng cả nhà riêng, tự nguyện bỏ tiền xây dựng nhà thư viện để phục vụ người đọc, tiêu biểu như ở Hà Tây (cũ), Hải Dương, Bình Định, Bến Tre, Tiền Giang... Tiền bổ sung sách báo, mua sắm trang thiết bị thư viện cũng bằng kinh phí của cá nhân và gia đình. Thậm chí, có chủ nhân thư viện còn mua cả máy tính trang bị cho thư viện như ở An Giang, Tây Ninh; trả thù lao cho người trực tiếp làm thư viện như thư viện gia đình ông Trương Văn Huyên ở Tiền Giang, Thư viện Đặng- Huỳnh ở Bến Tre, Thư viện Tâm Thành ở Hải Dương...

Trung bình mỗi thư viện có khoảng 5.000- 10.000 bản sách (tương đương với số sách của một thư viện công cộng cấp huyện) và 3- 4 tên báo được bổ sung thường xuyên. Phần lớn người trông coi thư viện là các thành viên trong gia đình tự nguyện làm, hoặc người làm thư viện tự nguyện không lấy thù lao. Các thư viện này đang hoạt động rất hiệu quả. Nhưng vì hầu hết đều xuất phát từ tâm huyết của các chủ nhân và mô hình  hoạt động cũng tùy thuộc vào điều kiện của họ nên mỗi nơi mỗi khác. Nghị định về tổ chức và hoạt động của thư viện tư nhân ra đời sẽ  tạo căn cứ pháp lý và những điều kiện thuận lợi nhất cho mô hình thư viện này phát triển.

Cụ thể đó là những chính sách gì, thưa bà?

- Ngoài chính sách ưu đãi về cơ sở vật chất, đất đai theo quy định tại Nghị định số 53/2006/NĐ-CP của Chính phủ  về chính sách khuyến khích phát triển các cơ sở cung ứng dịch vụ  ngoài công lập, thư viện tư nhân còn được hưởng các chính sách ưu đãi khác như: được nhận sách luân chuyển từ các thư viện công cộng nhà nước, được miễn phí khi tham gia các lớp bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ do ngành văn hoá tổ chức, được tư vấn giúp đỡ về mặt kỹ thuật đối với việc ứng dụng CNTT vào hoạt động thư viện; có quyền và nghĩa vụ bình đẳng như các thư viện công lập. Nghị định cũng tạo căn cứ pháp lý để tăng cường vai trò quản lý nhà nước đối với mô hình thư viện tư nhân, những chính sách của Nhà nước nhằm tạo điều kiện cho các thư viện tư nhân phát triển.

Như vậy, khác với các mô hình theo kiểu “liệu cơm gắp mắm” hiện nay, theo quy định thì mỗi thư viện tư nhân cần đảm bảo những điều kiện tối thiểu nào?

- Thư viện tư nhân được thành lập khi có vốn tài liệu ban đầu về một hay nhiều môn loại trí thức khoa học với số lượng ít nhất là 500 bản sách và một tên ấn phẩm định kỳ. Có diện tích đáp ứng yêu cầu về bảo quản vốn tài liệu và phục vụ công chúng với số lượng chỗ ngồi đọc ít nhất là 10 chỗ, không ảnh hưởng tới trật tự, an toàn giao thông, đảm bảo vệ sinh môi trường và cảnh quan văn hoá. Đồng thời phải có đủ phương tiện phòng cháy, chữa cháy và các trang thiết bị chuyên dùng ban đầu như giá, tủ để tài liệu; bàn, ghế cho bạn đọc; hộp mục lục hoặc bản danh mục vốn tài liệu để phục vụ tra cứu...

Các thư viện tư nhân chủ yếu được hình thành và hoạt động bằng tấm lòng hảo tâm của các chủ nhân thư viện là chính. Nghị định quy định như thế nào về quyền lợi của thư viện tư nhân và của chủ nhân các thư viện tư nhân?

- Chương III  dành toàn bộ nội dung quy định về quyền và nghĩa vụ của thư viện tư nhân cũng như của người đứng tên thành lập thư viện tư nhân. Theo đó, thư viện tư nhân có quyền được thu thập vốn tài liệu đáp ứng nhu cầu người đọc bằng các hình thức mua, trao đổi, tặng- cho, kế thừa từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, nhận sách luân chuyển từ các thư viện công cộng nhà nước và các hình thức khác. Thư viện tư nhân cũng được quyền huy động và sử dụng các nguồn lực hợp pháp để hỗ trợ hoạt động; được thu phí làm thẻ, phí sử dụng vốn tài liệu thư viện...

Vụ Thư viện có kế hoạch triển khai và hướng dẫn thực hiện Nghị định này như thế nào?

- Toàn văn Nghị định kèm theo công văn chỉ đạo thực hiện của lãnh đạo Bộ được gửi tới các Sở VH,TT&DL, đồng thời gửi công văn hướng dẫn thực hiện của Vụ đối với các thư viện cấp tỉnh trong cả nước. Vụ Thư viện cũng sẽ tổ chức một hội nghị sơ kết về mô hình thư viện tư nhân  trong cả nước; đồng thời mở các chuyên đề về giới thiệu và hướng dẫn thực hiện Nghị định trong các lớp tập huấn chuyên môn; giới thiệu về Nghị định trên các phương tiện thông tin đại chúng...

Xin cảm ơn bà! 

Theo VH

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác