Thư viện sách nói đa phương tiện

Thấu hiểu những người có cùng cảnh ngộ bị khiếm thị, anh Hoàng Mộc Kiên, một chuyên gia công nghệ thông tin đang cùng cộng sự gấp rút hoàn thành thư viện sách đa phương tiện kỹ thuật số, giúp người khiếm thị tiếp cận được với những tài nguyên số vô cùng rộng lớn trên internet.

Ít ai biết ý tưởng về một công trình tốn khá nhiều công sức đó lại là của một người khuyết tật, những người vốn được xem là rất khó khăn trong việc tiếp cận các phương tiện công nghệ hiện đại như máy tính và internet. Với Hoàng Mộc Kiên, hơn ai hết anh hiểu được khát khao tiếp cận tri thức của những người đồng cảnh ngộ với mình.

Ánh sáng từ tri thức

Sinh ra trong một gia đình trí thức lớn ở Hà Nội. Cha anh, giáo sư Hoàng Thủy Nguyên là một trong những “cây đại thụ” của ngành dịch tễ học Việt Nam. Thông minh, cao lớn, gương mặt sáng, Hoàng Mộc Kiên thừa hưởng được trí tuệ và cốt cách của người cha nhưng lại kém may mắn hơn các bạn cùng trang lứa ở tài sản vô giá là đôi mắt. Từ nhỏ, anh vẫn có thể nhìn thấy thế giới bên ngoài một cách mờ mờ nhưng rồi ít lâu sau, luồng ánh sáng hiếm hoi đó cũng tắt hẳn. Không nản chí, gia đình đã cho anh những điều kiện tốt nhất để học hành và theo đuổi những đam mê nghiên cứu ở nước ngoài. Từ những năm 1980, chị Chi Mai, cán bộ Viện công nghệ thông tin, một người từng cộng tác với anh trong nhiều dự án về tin học nhận định: Hoàng Mộc Kiên là người có những hiểu biết khá sâu về công nghệ mới, thậm chí nhiều chuyên gia sáng mắt cũng chưa thể theo kịp.  Đó là lời động viên lớn nhất mà chị, một chuyên gia sáng mắt dành cho anh.

Ý tưởng xây dựng thư viện Daisy

Cảm nhận được hỗ trợ đắc lực của công nghệ thông tin với công việc, anh luôn say mê học hỏi và tìm hiểu về những công nghệ mới nhất. Cách đây khoảng 2 năm, trong một lần tìm hiểu về chuẩn daisy và công nghệ daisy trên mạng internet, anh tình cờ biết được dự án “Daisy for all” – công nghệ daisy dành cho mọi người do Quỹ Nippon Foundation sáng lập nhằm xây dựng một thư viện kỹ thuật số trên internet dựa trên chuẩn daisy. Anh tìm cách liên hệ với Quỹ và nhóm làm việc này. Trở thành thành viên của nhóm nghiên cứu, anh cùng với chị Marisa ở New York, chị Dania ở nước Anh và anh Yoshi người Nhật Bản cùng nghiên cứu phát triển các bước tiếp theo của dự án.

Thực ra chuẩn daisy ra đời ở Thụy Điển từ những năm 70 của thế kỷ 20. Chuẩn daisy có nghĩa là hệ thống thông tin truy cập mở kỹ thuật số ứng dụng trong sản xuất văn bản đa phương tiện truy cập mở. Chuẩn Daisy và các phần mềm gắn liền với chuẩn đó được phát triển và ứng dụng để sản xuất và đọc sách nói kỹ thuật số cho không chỉ người khiếm thị mà cả những người khuyết tật khác không thể sử dụng văn bản in chữ thường. Thư viện daisy này rất thuận tiện với mọi người. Nó có thể tích hợp được trên rất nhiều giao diện: trên màn hình chữ nổi, trên máy in, tổng hợp tiếng nói để đưa ra âm thanh cũng như đưa ra được màn hình bình thường để in ra chữ khổ lớn.

Dự án khi được giới thiệu với Hội người mù Việt Nam đã nhận được sự đồng tình từ phía Hội. Thấy phần mềm Amis rất tiện dụng để đọc công cụ daisy, đầu năm 2006, anh bàn với nhóm công sự đề nghị họ chuyển cho bộ công cụ bằng tiếng Anh để dịch sang tiếng Việt và tiếp tục phát triển thư viện kỹ thuật số đa phương tiện vừa có tiếng nói, vừa qua màn hình chữ nổi.

Sách daisy bước đầu đã được lưu hành ở Việt Nam từ hơn 5 năm qua và nhiều người đã tìm thấy ích lợi trong đó. Từ tháng 12/2006, phần mềm đọc sách daisy amis với giao diện Tiếng Việt đã được đưa vào thử nghiệm. Anh Kiên cho biết khi trang web dùng để quản lý thư viện daisy được thiết kế có giao diện với tính truy cập thuận tiện hướng tới người dùng khiếm thị chắc sẽ tạo điều kiện tốt để giúp họ có thể tiếp cận dễ dàng sách daisy.

Không chỉ tham gia xây dựng thư viện daisy, anh Hoàng Mộc Kiên còn phát triển khá nhiều ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ cho người khiếm thị. Với tâm huyết: người khuyết tật Việt Nam sáng tạo sản phẩm công nghệ thông tin cho chính người khuyết tật Việt Nam sử dụng. Anh đã có một bộ sản phẩm dành cho người khiếm thị, giúp họ có thể giao tiếp với máy tính bằng công cụ đọc màn hình. Anh hy vọng sẽ nhận được sự góp sức của các đơn vị công nghệ thông tin trong nước để cho ra đời bộ giáo trình điện tử về nhiều lĩnh vực cho người khuyết tật.

Theo VOV

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác