Thư viện trong quá trình hội nhập: Cơ hội để phát triển

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và việc mở rộng hợp tác, hòa nhập với hệ thống thư viện quốc tế đang là những thách thức đặt ra đối với hoạt động thư viện khi Việt Nam chính thức là thành viên WTO.

Trong những năm gần đây, nhằm đáp ứng được yêu cầu hội nhập, hệ thống thư viện trong cả nước đã tự trang bị nhằm hiện đại hóa công nghệ. Tiêu biểu là các thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu, Tiền Giang, Phú Yên, Ninh Thuận, Khánh Hòa, Cần Thơ. Hệ thống thư viện công cộng trên toàn quốc đã tập trung xây dựng nguồn lực thông tin điện tử mà trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu sách (sách mới và nhập hồi cố sách), cơ sở dữ liệu địa chí. Việc nối mạng thông tin trong nước và quốc tế (Internet) cũng được một số thư viện thực hiện, có thư viện đã kết nối với 2 - 3 mạng khác nhau như Lâm Đồng, Phú Yên, Hải Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Thuận... Một số thư viện tỉnh đã thành lập hoặc đang xúc tiến việc thành lập phòng đọc đa phương tiện như Khánh Hòa, Phú Yên... Một số thư viện, công tác tin học hóa đã mở rộng sang một số hoạt động khác của thư viện như theo dõi bổ sung, quản lý bạn đọc, tra cứu tìm tin, quản lý mạng lưới thư viện huyện và cơ sở. Hoạt động công nghệ thông tin trong 2 năm qua đã đạt một số kết quả đáng khích lệ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống thư viện công cộng bước đầu góp phần làm thay đổi diện mạo, phương thức hoạt động và chất lượng công tác của các thư viện; số cơ sở dữ liệu, số lượng biểu ghi tăng đáng kể; công nghệ thông tin được ứng dụng rộng rãi hơn trong các lĩnh vực hoạt động của thư viện; việc khai thác nguồn thông tin trên mạng bắt đầu được các thư viện chú trọng.

Thư viện Quốc gia Việt Nam và nhiều thư viện tỉnh, thành phố đã xác định và đầu tư tập trung cho việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới, nâng cao chất lượng công tác phục vụ bạn đọc, tạo tiền đề cho việc mở rộng các ứng dụng và nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động của công nghệ tiên tiến này trong hoạt động thư viện. 2 năm qua, bám sát các nhiệm vụ trọng tâm của đất nước, của ngành văn hóa thông tin, hệ thống thư viện công cộng trong cả nước đã triển khai nhiều hoạt động phong phú, phát huy các giá trị vốn tài liệu hiện có của thư viện, phục vụ đắc lực công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Hoạt động thư viện công cộng tập trung vào một số nội dung lớn, đó là tuyên truyền phục vụ các ngày lễ lớn của đất nước, của dân tộc; Hoạt động khoa học phục vụ nhiệm vụ củng cố và phát triển ngành; Tổ chức hoạt động và phát triển hệ thống thư viện công cộng; Công tác quản lý Nhà nước về hoạt động của hệ thống thư viện công cộng... Với sự quan tâm, đầu tư của nhà nước, sự cố gắng nỗ lực của từng thư viện, hệ thống thư viện công cộng đã có bước phát triển mới trên các mặt: cơ sở vật chất kỹ thuật, chất lượng hoạt động không ngừng được nâng cao, công tác xã hội hóa bước đầu đã phát huy hiệu quả trong hoạt động của hệ thống thư viện công cộng. 

Vụ Thư viện, Thư viện Quốc gia đã mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế quan trọng như UNESCO, Liên hiệp các Hiệp hội thư viện quốc tế (IFLA), Quỹ sách châu á, Hội đồng Anh; các trường đại học KEIO (Nhật Bản), Paris (Pháp), Cambridge (Anh), Napoli (Italia), Thư viện Quốc gia đã chính thức gia nhập Liên hiệp các Hiệp hội thư viện quốc tế (IFLA)... Nhờ việc mở rộng hợp tác quốc tế, hệ thống thư viện công cộng trong cả nước đã nhận được nhiều sách báo (tặng) của các đối tác nước ngoài. Cụ thể là sách báo của Hội đồng Anh, Quỹ sách châu á, Quỹ văn hóa Việt Nam - Thụy Điển, Hội những người bạn Kalavala (Phần Lan). Đại sứ quán Thụy Sĩ đã trao tặng cuốn sách "Heidi cho trẻ em Việt Nam" thông qua hệ thống thư viện công cộng. Thư viện tỉnh Khánh Hòa đã nhận được 6000 DM tài trợ của Tổng lãnh sự Đức để mua sắm trang thiết bị cho thư viện. Tổ chức ADM của Pháp tiếp tục tài trợ (sách báo, trang thiết bị, đào tạo, phí sử dụng Internet...) cho thư viện Pháp ngữ của Thư viện Thừa Thiên Huế. Vụ Thư viện đã kết thúc dự án "Tổ chức luân chuyển sách báo xuống cơ sở" do IFLA tài trợ và Dự án tổ chức các trung tâm thông tin cộng đồng ở Hòa Bình, Ninh Thuận, Sóc Trăng do UNESCO tài trợ. Cho đến nay, các địa phương này vẫn duy trì và phát huy tốt hiệu quả phục vụ sách, báo, thông tin cho nhân dân trên địa bàn.

Một số định hướng, nhiệm vụ lớn, mà trọng tâm được đặt ra cho công tác thư viện công cộng trong thời gian tới là tiếp tục tăng cường công tác quản lý Nhà nước, tuyên truyền và phổ biến sâu rộng Pháp lệnh Thư viện trong toàn ngành, toàn xã hội; triển khai thực hiện Nghị định của Chính phủ, các thông tư của Bộ Văn hóa - Thông tin, thông tư liên bộ giữa Bộ Văn hóa - Thông tin với các Bộ, ngành có liên quan; hoàn thành quy hoạch thư viện đến 2010; thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa trong lĩnh vực thư viện; đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho mạng lưới thư viện cấp tỉnh, cấp huyện; tập trung cho các thư viện tỉnh, thành phố có vị trí quan trọng (Thư viện Hà Nội, Thư viện Khoa học tổng hợp TP Hồ Chí Minh), thư  viện huyện ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn.

Hải Yến

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác