Vai trò của thư viện trong việc bảo lưu và phát triển VHNT trong đời sống cộng đồng

(Cinet)- Hội nghị sơ kết 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 23-NQ-TW ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị về việc “Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới”. Tại Hội nghị, bà Vũ Dương Thúy Ngà, Phó Vụ trưởng Vụ Thư viện đã có bài tham luận về Vai trò của Thư viện trong việc bảo lưu và phát triển VHNT trong đời sống cộng đồng. CINET xin lược thuật bài tham luận này.

Một góc thư viện Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam.Một góc thư viện Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam.

Việc thu thập và bảo quản các tài liệu VHNT tại các thư viện

Tài liệu VHNT là những  di sản văn hóa thành văn ghi dấu sự phát triển về tư duy, tình cảm, ước vọng của con người hướng tới sự công bằng, bác ái và cái đẹp trong các thời đại. Trên nền truyền thống một dân tộc quật cường về sức sống trong đấu tranh dựng nước và giữ nước, những tác phẩm văn học dân gian, ca dao, tục ngữ, truyện cổ tích cùng các tác phẩm văn học như Bài thơ Thần của Lý Thường Kiệt, “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, “Cáo Bình Ngô” của Nguyễn Trãi, “Nhật ký trong tù” của Hồ Chủ Tịch..., cùng với những điệu lý, câu hát dân ca, những ca khúc, các tác phẩm nghệ thuật hội họa, điêu khắc, nhiếp ảnh đã ảnh hưởng đến việc hình thành tâm hồn, nhân cách con người Việt hiện đại ngày nay.

Trong thực tiễn hoạt động, thư viện đã có vai trò to lớn trong việc thu thập và bảo lưu các tài liệu VHNT. Sự thu thập này không chỉ đơn thuần là hướng đến những tài liệu VHNT đã xuất bản, mà còn hướng tới thu thập các tài liệu VHNT cổ trong quá khứ. Lưu giữ các tác phẩm đó theo dòng thời gian là nhiệm vụ của thư viện và đó là đóng góp thiết thực của ngành thư viện trong việc thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị.

Trong các thư viện công cộng, tỷ lệ các sách VHNT được lưu giữ chiếm tới 30 đến 40%.

Trong các thư viện chuyên ngành VHNT, việc bảo lưu các tác phẩm VHNT còn được thực hiện một cách đầy đủ hơn.

Thư viện Viện Văn học là một trong những thư viện chuyên ngành lớn nhất sưu tập các tài liệu nghiên cứu văn học. Kho sách của Viện có hơn 130.000 bản trong đó có 68.000 bản bao gồm sách nghiên cứu và sách sáng tác (66.800 bản), bổ sung thêm khoảng 600 bản/năm; 110 loại báo và tạp chí trong và ngoài nước.

Thư viện Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam có khoảng 4.000 quyển sách, 500 báo cáo và album.

Thư viện Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam là thư viện chuyên ngành âm nhạc. Vốn tài liệu của thư viện có hơn 40.000 đầu sách, được chia thành 3 kho là kho mở, kho lưu trữ và kho dàn nhạc. Kho sách dàn nhạc lưu giữ hệ thống các tổng phổ và phân phối của dàn nhạc, các sáng tác của hầu hết các tác giả, các thời kỳ âm nhạc...

Viện phim Việt Nam đã xây dựng kho phim lưu trữ. Hiện kho lưu trữ của viện lưu trữ gần 80.000 cuốn phim nhựa, 20.000 tên phim, hàng chục ngàn băng video, được đánh giá là một trong những kho lưu trữ phim tốt nhất khu vực Đông Nam Á.

Trong các thư viện trường học, tài liệu VHNT đã được bổ sung gắn liền với nội dung các môn học được giảng dạy trong trường, góp phần giúp cho các em học sinh có thêm các tài liệu tham khảo và khơi dậy trong các em long nhân ái, vị tha và hiểu biết thêm về cuộc sống muôn màu.

Không chỉ dừng lại sưu tập, bảo quản, các thư viện đã giúp cho người đọc có thể khai thác, sử dụng với nhiều mục đích khác nhau: học tập, nghiên cứu, giải trí... Việc bảo lưu các tác phẩm này đã phục vụ đắc lực cho nhu cầu thưởng thức văn học, nghệ thuật, nuôi lớn những tâm hồn và nâng cao đời sống tinh thần của người dân. Nhiều thư viện tỉnh đã hỗ trợ đắc lực cho các Đài phát thanh - Truyền hình để giới thiệu sách trong chương trình đọc truyện đêm khuya, chuyên mục tạp chí Văn hóa mỗi kỳ một tác phẩm, giới thiệu sách trên tạp chí văn hóa của Sở VHTTDL...

Việc bảo lưu các tác phẩm không chỉ đơn thuần là việc lưu giữ trong kho thư viện mà còn được thực hiện bằng nhiều hình thức chuyển dạng dưới dạng thu nhỏ hoặc số hóa. Thư viện Quốc gia Việt Nam, các thư viện tỉnh và trung tâm học liệu đã số hóa được một số tác phẩm văn học có giá trị để bảo quản văn bản gốc đồng thời tạo điều kiện cho nhiều người có thể sử dụng.

Việc tuyên truyền, giới thiệu các tài liệu VHNT tại các thư viện:   

Để các tác phẩm VHNT đến với người đọc, các thư viện thuộc các loại hình khác nhau đã tiến hành nhiều hình thức tuyên truyền giới thiệu sách như: tổ chức các  cuộc nói chuyện tác giả, tác phẩm, nói chuyện chuyên đề; tổ chức các cuộc trưng  bày, triển lãm; tổ chức các phương tiện tra cứu giúp cho người đọc có thể tìm được các tác phẩm văn học một cách dễ dàng nhanh chóng thông qua mục lục hộp phiếu và mục lục trực tuyến.

Để nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân sống ở vùng sâu vùng xa, các  thư viện đã tiến hành phục vụ lưu động, luân chuyển sách với nhiều hình thức khác nhau.

Một số thư viện công cộng còn sử dụng hình thức sân khấu hóa việc giới thiệu, đưa sách đưa thư viện đến với cộng đồng, thu hút được đông đảo người tham gia.

Bên cạnh đó, việc thi kể chuyện sách được các thư viện tổ chức với các chủ đề khác nhau diễn ra hàng năm đã giúp cho người đọc, đặc biệt là các em thiếu nhi quan tâm đến các tác phẩm văn học nhiều hơn.

Các cuộc thi viết về các tác phẩm văn học, những cuốn sách làm ảnh hưởng đến cuộc đời em, các cuộc thi vẽ tranh theo sách đã góp phần nuôi lớn mầm chân, thiện, mỹ trong tâm hồn trẻ, giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp muôn màu của cuộc sống, từ đó khơi dậy khát vọng học hỏi, nghị lực sống, tình yêu thương mãnh liệt của trẻ đối với con người và cuộc sống.

Cinet (lược thuật)  

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác