4495/BVHTTDL-DSVH

KTBT, TT Lê Khánh Hải Theo BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH -

Công văn Về việc quá trình chuẩn bị xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

Kính gửi: Ban Bí thư Trung ương Đảng

Sau khi Bộ Xây dựng hoàn thành việc chuẩn bị xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia, gửi các Bộ ngành liên quan thẩm định để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, trên các phương tiện thông tin đại chúng đã có các ý kiến nhiều chiều về việc nên hay chưa nên thực hiện Dự án vào thời điểm hiện nay. Với vai trò là cơ quan phối hợp với Bộ Xây dựng trong việc chuẩn bị dự án xây dựng kiến trúc ngôi nhà bảo tàng và là cơ quan chủ trì việc chuẩn bị nội dung, hình thức trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bộ VHTTDL xin được báo cáo một số vấn đề có liên quan như sau

A. Quá trình chuẩn bị và tổ chức thực hiện:

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tháng 6 năm 2003, Bộ Văn hóa - Thông tin đã có Quyết định thành lập Ban nghiên cứu lập Đề án xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Sau hơn một năm triển khai, nghiên cứu, tập hợp tài liệu; kiểm kê, đánh giá tài liệu hiện vật bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam; sưu tầm bổ sung tư liệu mới; khảo sát các bảo tàng trong nước và một số bảo tàng nước ngoài; tổ chức các cuộc hội thảo tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, Ban nghiên cứu đã tiếp thu ý kiến đóng góp, chỉnh sửa và hoàn thiện dự thảo Đề án Thành lập và xây dựng Bảo tàng lịch sử quốc gia Việt Nam.

Ngày 19 tháng 2 năm 2006, xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 281/2006/QĐ-TTg phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Quyết định phê duyệt Đề án đã giao.

Bộ Văn hóa - Thông tin xây dựng nội dung chi tiết và hình thức trưng bày Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

Bộ Xây dựng làm Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn bộ việc xây dựng công trình thông qua tổ chức thi tuyển quốc tế về thiết kế kiến trúc công trình.

Thời gian thực hiện Dự án xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia từ năm 2006 - 2012.

Để thực hiện Quyết định Phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã thành lập Ban Quản lý đầu tư Dự án xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bộ Văn hóa - Thông tin đã cử một đồng chí Phó Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và một số cán bộ tham gia Ban Quản lý Dự án của Bộ Xây dựng để chuẩn bị phần nội dung của Bảo tàng

Lịch sử quốc gia. Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai, xét thấy việc chuẩn bị nội dung cần được triển khai sâu rộng và kỹ lưỡng hơn, Bộ Xây dựng và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thống nhất báo cáo Thủ tướng Chính phủ và được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập một bộ phận chuyên trách về nội dung trưng bày trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tháng 9/2008, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Quyết định thành lập Ban Xây dựng nội dung và hình thức trưng bày Bảo tàng Lịch sử quốc gia thuộc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.

Như vậy, từ cuối năm 2006 tới nay, Bộ Xây dựng và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã nỗ lực thực hiện hai nhiệm vụ:

Bộ Xây dựng tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc; tập Nhiệm vụ thiết kế để lập dự án đầu tư và thiết kế xây dựng công trình Bảo tàng Lịch sử quốc gia, và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (Công văn số 1648/TTg -KTN, ngày 15/9/2009) trong đó nêu rõ quy mô diện tích khu đất là lòng, diện tích xây dựng khoảng 30.000m2, tổng diện tích sàn khoảng 90. 000m2 số tầng 3 đến 6 tầng nổi và không quá 1 tầng hầm; lập Dự án đầu tư và thiết kế kiến trúc công trình (Dự án được gửi các Bộ, ngành thẩm định vào tháng 8/2012); phối hợp với Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội giải phóng mặt bằng, rà phá bom mìn khu đất xây dựng Bảo tàng thuộc 02 xã Xuân Đỉnh và xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm. Trong đó, tính đến tháng 8/2012, Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội đã tiến hành thu hồi 218.253m2 trên tổng diện tích 286.114m2 cần thu hồi; thuộc 396 hộ liên quan trên 416 hộ trong diện giải phóng mặt bằng của Dự án Bảo tàng lịch sử quốc gia và Công viên Hữu Nghị.

- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thành công việc chuẩn bị Đề cương tổng quát nội dung và hình thức trưng bày Bảo tàng Lịch sử quốc gia và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 688/QĐ-TTg ngày 17 tháng 5 năm 2010. Hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thành việc lựa chọn tư vấn thiết kế trưng bày nội thất Bảo tàng Lịch sử quốc gia và chuẩn bị trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; thành lập Hội đồng khoa học tư vấn cho Bộ trưởng Bộ Vặn hóa, Thể thao và Du lịch về nội dung trưng bày; thành lập Bảo tàng Lịch sử quốc gia trên cơ sở sát nhập Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam; công tác sưu tầm tài liệu hiện vật; xây dựng Đề cương trưng bày chi tiết đang được triển khai tích cực nhằm xây dựng thiết kế trưng bày nội thất Bảo tàng Lịch sử quốc gia có chất lượng tốt.

B. Quan điểm về xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia:

1. Ở hầu hết các nước trên thế giới đều có Bảo tàng Lịch sử quốc gia giới thiệu về lịch sử đất nước liên tục từ quá khứ tới hiện tại. Từ cuối những năm 50 của thế kỷ XX, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam được thành lập, nhưng lịch sử phát triển liên tục của đất nước ta lại được giới thiệu thành hai phần tách biệt nhau, ở hai bảo tàng khác nhau: Bảo tàng Lịch sử Việt Nam trưng bày về lịch sử từ thời Tiền sử đến Cách mạng tháng Tám và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam giới thiệu từ 1858 đến nay. Mặt khác, nội dung trưng bày của cả hai bảo tàng này tập trung chủ yếu về lịch sử chống xâm lược và đấu tranh cách mạng, chưa phản ảnh toàn điện những vấn đề lịch sử phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; về đời sống xã hội nước ta qua từng chặng đường lịch sử từ thời

Tiền sử cho tới ngày nay. Trong hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, việc giới thiệu làm nổi bật truyền thống đấu tranh chống.xâm lược, truyền thống cách mạng, những thành tựu trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong công cuộc đồi mới do Đảng ta lãnh đạo sẽ nâng cao vị trí và vai trò lãnh đạo của Đảng trong tiến trình lịch sử đương đại của dân tộc, gắn kết lịch sử Đảng, lịch sử cách mạng trong dòng lịch sử chung của đất nước.

Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng Việt Nam có quy mô diện tích rất hẹp ( 1,3 + 1 - 2,3 ha), không có điều kiện mở rộng. Diện tích cả hai bảo tàng cộng lại chưa bằng một nửa Bảo tàng Hồ Chí Minh (5,7 ha) và bằng hơn một nửa Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (4,3 ha) và Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam (4 ha), trong khi nội dung lịch sử lại lớn hơn nhiêu mà không có điều kiện để giới thiệu; công năng sử dụng của công trình này không phù hợp với việc trưng bày bảo tàng về loại hình lịch sử xã hội. Vì vậy, việc xây dựng mới Bảo tàng lịch sử quốc gia hiện đại, quy mô lớn là rất cần thiết.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia được hình thành trên cơ sở những tài liệu hiện vật (hiện nay Bảo tàng Lịch sử quốc gia đang lưu giữ trên 200.000 hiện vật gốc, trong đó có nhiều hiện vật có giá trị được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia) và đội ngũ cán bộ của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam là chủ yếu; tuy nhiên vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quy mô và nội dung hoạt động sẽ rất lớn. Vì vậy, đây không phải là sự sáp nhập thuận túy, mà là sự thành lập và xây dựng mới Bảo tàng Lịch sử quốc gia với tầm vóc mới. Theo quy hoạch hệ thống bản tàng Việt Nam (trong đó đã xác định rõ nhiệm vụ xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 156/2006 QĐ-TTg ngày 23 tháng 6 năm 2005) thì sau này Bảo tàng lịch sử Việt Nam hiện nay sẽ trở thành Bảo tàng Nghệ thuật Phương Đông.

2. Ngày nay, Bảo tàng không chỉ là cơ quan nghiên cứu và phục vụ nghiên cứu khoa học; lưu giữ và trưng bày, giới thiệu về lịch sử, về văn hóa, mà còn được coi là trung tâm thông tin về di sản lịch sử - văn hóa; là nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng và là một thiết chế văn hóa có điều kiện thuận lợi để công chúng tiếp cận với những thành tựu mới nhất về những sáng tạo, phát minh, sáng chế, sáng kiến khoa học - công nghệ, văn hóa - xã hội của đất nước; gắn bảo tàng với đời sống sôi động của xã hội, góp phần trực tiếp vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, Bảo tàng Lịch sử quốc gia cần có sự đổi mới căn bản về nội dung, phương Pháp, kỹ thuật trưng bày và các hình thức hoạt động. Cũng do đó, kinh phí dành cho xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia cần được đầu tư thoả đáng. So với kinh phí đầu tư cho một số bảo tàng quốc gia trên thế giới, mức đầu tư cho Bảo tàng Lịch sử quốc gia có thể sẽ lớn hơn. Điều này có thể lý giải vì ngoài chức năng vốn có của một bảo tàng quốc gia, Bảo tàng Lịch sử quốc gia còn bao gồm cả một số không gian chức năng quan trọng khác, như: Không gian tưởng niệm Danh nhân, không gian cảnh quan kết nối với Công viên Hữu Nghị, nên đương nhiên, kinh phí đầu tư cho Bảo tàng cũng cần nhiều hơn. Trong dư luận xã hội thời gian gần đây có một số ý kiến bày tỏ sự băn khoăn, bức xúc về mức đầu tư xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia là hơn 11 nghìn tỷ đồng. Mức đầu tư này mới chỉ là đề xuất ban đầu của Bộ Xây dựng. Hiện nay, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cùng Bộ Xây dựng và các. Bộ, Ngành có liên quan vẫn đang tổ chức nghiên cứu và thẩm định thiết kế kiến trúc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, theo định hướng xây dựng một Bảo tàng Lịch sử quốc gia có quy mô, công năng hiện đại và phù hợp nhất, với mức đầu tư thực sự hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả. Do vậy, chưa thể có con số chính xác của tổng mức đầu tư cho công trình Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

4. Với truyền thống dùng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc ta, Bảo tàng Lịch sử quốc gia xứng đáng được xây dựng là một công trình văn hóa hiện đại của thời đại Hồ Chí Minh, có tầm quốc tế ở đầu thế kỷ XXI, một phức hợp công trình kiến trúc liên kết ở trình độ cao; ứng dụng những thành tựu mới về khoa học - công nghệ hiện đại trong các khâu công tác của bảo tàng (đặc biệt là công tác trưng bày, bảo quản, xử lý và khai thác thông tin tư liệu bảo tàng...); đáp ứng nhu cầu của công chứng, tạo mọi thuận lợi để công chúng tiếp cận bảo tàng chú trọng các điều kiện phục vụ thiếu nhi và người khuyết tật. Với ý nghĩa và tầm quan trọng đó, kể từ khi được giao nhiệm vụ tới nay, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã hết sức chú trọng tới việc chuẩn bị nội dung và hình thức trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia đảm bảo thiết kế kiến trúc và nội dung trưng bày được thực hiện đồng bộ, khoa học, đáp ứng các yêu cầu của một bảo tàng được xây dựng đâu thế kỷ XXI, nhằm tạo ra một thiết chế văn hóa có nội dung phong phú, hấp dẫn được quần chứng nhân dân đón nhận.

Hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang chỉ đạo các đơn vị chức năng tập trung mọi nỗ lực triển khai chuẩn bị nội dung và hình thức trưng bày của Bảo tàng Lịch sử quốc gia để phối hợp với Bộ Xây dựng, thực hiện quy trình xây dựng và trưng bày Bảo tàng đảm bảo yêu cầu đồng bộ, khoa học, chất lượng và hiệu quả.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trân trọng báo cáo./.

 

Nơi nhận:

- Như trên;

- Thủ tướng Chính phủ;

- Các PTTg CP;

- Văn phòng TW Đảng;

- Văn phòng Chủ tịch nước;

- Văn phòng Quốc hội;

- Ban TGTW;

- Bộ Xây dựng;

- Bộ Kế hoạch và Đầu tư;

- Bộ Tài chính;

- Bộ trưởng;

- Các Thứ trưởng Bộ VHTTDL;

- Bảo tàng LSQG;

- Lưu: VT DSVH, TTH.23.

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác