Bắc Giang - nơi khởi nguồn phong trào xây dựng làng văn hoá

Năm 1989, Bắc Giang triển khai xây dựng làng theo mô hình văn hoá, trở thành một trong những địa phương tiên phong trong cả nước về lĩnh vực này. Hơn 20 năm qua, bằng những cách làm cụ thể, sáng tạo, phong trào xây dựng làng văn hóa đi vào cuộc sống, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của toàn xã hội.

Bắc Giang - nơi khởi nguồn phong trào xây dựng làng văn hoá - ảnh 1

Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị (khoá VI) ra đời tháng 4 - 1988 thực hiện khoán mới trong nông nghiệp thì vai trò của thôn, bản ở nông thôn ngày càng được khẳng định. Việc quản lý thôn, bản mang tính chất tự quản tự nhiên hình thành, một số làng chủ động xây dựng lệ làng, hương ước mới. Trước thực tế đó, ngành văn hoá đã kịp thời chuyển việc xây dựng đời sống văn hoá cơ sở từ xã về làng; đẩy mạnh nghiên cứu vai trò vị trí, truyền thống văn hoá làng, tình hình các làng xây dựng lệ làng, hương ước mới. Đồng thời, ngành đã tổ chức hội thảo; ban hành một số kế hoạch, văn bản hướng dẫn xây dựng làng văn hoá (LVH). Trong thời điểm này, ngành văn hoá xác định: Xây dựng LVH trên cơ sở xây dựng gia đình văn hoá và xây dựng quy ước văn hoá. Xây dựng LVH theo tiêu chuẩn quy định, sau đó cụ thể hoá ở địa phương theo vùng miền để thực hiện. Cuối năm 1991, Bộ VHTT tổ chức Hội thảo "Đổi mới công tác xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở khu vực trung du, đồng bằng Bắc bộ - Bắc trung bộ" gồm 14 tỉnh, thành phố tại Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang được đánh giá là đạt kết quả và kinh nghiệm bước đầu về xây dựng LVH. Chỉ sau ít năm, nhiều mô hình LVH điển hình tiên tiến xuất hiện, tạo sự chuyển biến rõ nét trong đời sống kinh tế, xã hội nông thôn. Đặc biệt, kể từ khi NQ T.Ư 5, khoá VIII về "Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" ra đời (năm 1998), phong trào càng phát triển mạnh mẽ. Với vị thế là nơi khởi nguồn nên quá trình chỉ đạo, một số địa phương trong tỉnh đã có những cách làm mới thúc đẩy phong trào phát triển cả về số lượng và chất lượng như: Huyện ủy, UBND huyện Yên Dũng đã chỉ đạo BCĐ huyện phát động cuộc thi LVH xanh- sạch- đẹp tới 100% các làng đăng ký LVH cấp huyện và tỉnh. Ban Thường vụ Huyện ủy Hiệp Hòa có Chỉ thị số 11-CT/BTV về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện phong trào TDĐKXDĐSVH; Nghị quyết số 50/NQ-HĐND về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. UBND thành phố Bắc Giang chỉ đạo thực hiện đề án số 02 về "Xây dựng và phát triển đời sống văn hoá, xây dựng nếp sống văn minh đô thị trên địa bàn thành phố giai đoạn 2007- 2010". Huyện Tân Yên xây dựng mô hình "LVH xanh- sạch- đẹp"…Các huyện Việt Yên, Lạng Giang, Yên Dũng, Hiệp Hoà, Tân Yên, Lục Ngạn …mở lớp tập huấn cho Phó Chủ tịch UBND, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc các xã, thị trấn, trưởng thôn, bí thư chi bộ và trưởng ban Mặt trận thôn, bản về nâng cao chất lượng phong trào; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang và lễ hội.

Ngoài việc công nhận LVH cấp huyện, điểm đặc trưng của Bắc Giang trong thực hiện phong trào so với nhiều tỉnh, thành phố khác là tỉnh sớm thành lập và kiện toàn ban chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" ở các cấp. Ngoài ra duy trì công nhận LVH cấp tỉnh với các tiêu chí cao, quy trình kiểm tra, xét duyệt chặt chẽ hơn và tổ chức trao bằng công nhận trong hội nghị tổng kết vào dịp cuối năm, tạo mục tiêu và động lực để các địa phương phấn đấu. Trong giai đoạn 1990- 1994, UBND tỉnh chỉ tặng bằng khen cho LVH tiêu biểu của từng huyện, thị xã. Từ năm 1995, trao bằng công nhận cho các LVH cấp tỉnh, tặng bằng khen các đơn vị đạt danh hiệu 3,4,5 năm liền cấp tỉnh. Năm 2001 toàn tỉnh có 691 LVH cấp huyện (chiếm 29,3%), 148 LVH cấp tỉnh, 175.401 gia đình văn hóa (chiếm 50 %). Đến nay, Bắc Giang có hơn 2000 làng hoàn thiện quy ước LVH được cấp có thẩm quyền phê duyệt; 303.275 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa (chiếm 79,8%), 1.424 làng, tổ dân phố văn hóa (chiếm 45,3%), trong đó có 343 làng được công nhận danh hiệu cấp tỉnh, hoàn thành chỉ tiêu Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đề ra. Từ việc triển khai xây dựng LVH đã góp phần thúc đẩy các phong trào xã hội từ thiện, người tốt việc tốt, lao động sáng tạo, thực hiện nếp sống lành mạnh, tiết kiệm trong việc cưới, tang, lễ hội, xoá đói giảm nghèo… tiếp tục phát triển.

Việc xây dựng LVH đã khơi dậy và phát huy tinh thần cộng đồng, tình yêu quê hương của mỗi người dân để đoàn kết, nâng cao ý thức tự lực, tự cường, tự quản, quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh. Ở tỉnh ta, qua 20 năm triển khai thực hiện, phong trào xây dựng LVH đã trở thành phong trào thi đua yêu nước sâu rộng của nhân dân các dân tộc trong tỉnh, đạt nhiều kết quả. Qua thực tế cho thấy, những nơi làm tốt, nhất là các LVH nhiều năm liên tục thì mối đoàn kết cộng đồng, tình làng nghĩa xóm được nâng lên, việc chấp hành luật pháp tốt hơn, trật tự trị an bảo đảm, tệ nạn xã hội được ngăn chặn, đẩy lùi, cơ sở hạ tầng như điện, đường, trường, trạm, kênh mương, phong trào xóa đói giảm nghèo, khuyến học, hoạt động văn hóa, thể thao…được đẩy mạnh, làm cho văn hóa thấm sâu vào các lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ việc xây dựng LVH và thực hiện tốt công tác xã hội hoá, huy động nguồn lực trong nhân dân, Bắc Giang đã trở thành địa phương đi đầu cả nước về xây dựng nhà văn hoá. Đến nay, toàn tỉnh đã xây hơn 1.900 nhà văn hóa thôn, bản làm nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, phát huy hiệu quả trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Nhiều nhà văn hoá giá trị hàng trăm triệu đồng như: Nhà văn hóa thôn Hùng Lãm, xã Hồng Thái (Việt Yên) 700 triệu đồng; thôn Phùng Hưng, xã Tư Mại (Yên Dũng) trị giá 600 triệu đồng; thôn Vàng, xã Bích Sơn (Việt Yên) 900 triệu đồng…

Từ một phong trào mà Bắc Giang là địa phương đi đầu, đến nay, xây dựng LVH đã trở thành phong trào lớn trong cả nước, huy động được toàn xã hội tham gia, hưởng ứng tích cực. Tự hào về những kết quả đạt được, trong chương trình phát triển, ngành Văn hoá - Thể thao và Du lịch Bắc Giang tiếp tục có những tham mưu, đề xuất kịp thời với lãnh đạo tỉnh cũng như tìm tòi, sáng tạo trong việc triển khai thực hiện để phong trào ngày càng phát triển; sức lan toả rộng lớn, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của toàn xã hội.

 

 

Theo BG

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác