Công tác xã hội hoá việc xây dựng các thiết chế văn hóa trong phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa

Về công tác xã hội hoá trong xây dựng thiết chế văn hoá có ý kiến cho rằng chỉ huy động kinh phí, công sức đóng góp của nhân dân để xây dựng cơ sở vật chất mà không đề cập việc xã hội hoá đến nội dung hoạt động xây dựng đời sống văn hoá của hệ thống thiết chế; cần phải chuyên nghiệp hóa tất cả các bộ phận trong cơ cấu của một thiết chế văn hoá như Chiến lược phát triển Văn hoá đến năm 2020 của Chính phủ đã đề ra.

Thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng, những năm quan ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phấn đấu xây dựng và đạt được nhiều kết quả trong phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá, khơi dậy sức sáng tạo chủ động của nhân dân trong các hình thức sinh hoạt, hưởng thụ văn hoá và giữ gìn truyền thống văn hoá trong gia đình, trong làng, thôn, ấp , bản…

          Hệ thống thiết chế văn hoá có vai trò nòng cốt để tổ chức, xây dựng đời sống văn hoá, là tổ chức hoạt động nghiệp vụ văn hoá, bao gồm cơ sở vật chất, phương tiện hoạt động; tổ chức bộ máy cán bộ; cơ chế chính sách và các nội dung công tác, đáp ứng nhu cầu của nhân dân về hưởng thụ sáng tạo và bảo tồn bản sắc văn hoá các dân tộc Việt nam. Hiệu qủa hoạt động của thiết chế văn hoá ở cơ sở còn tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế, địa lý, dân số và phong tục tập quán, tín ngưỡng ở các địa phương.

          Việc xây dựng, hoạt động của thiết chế văn hoá đã có lịch sử, hình thành và phát triển. Các Trung tâm Văn hoá, Trung tâm Văn hoá- Thể thao là một loại thiết chế văn hoá quan trọng trong việc tổ chức, xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở. Hiện nay cả nước có 72 Trung tâm văn hoá, Trung tâm Triển lãm cấp tỉnh; 586 Trung tâm Văn hóa cấp huyện đạt 84% đơn vị hành chính cấp huyện; có 4.109 Trung tâm Văn hoá- Thể thao cấp xã đạt 38% đơn vị hành chính cấp xã; 45.459 Nhà Văn hoá, Trung tâm Văn hoá- Thể thao thôn làng đạt 43% số lượng thôn, làng.

           Nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ về văn hoá của nhân dân rất phong phú đa dạng. Có thể quy tụ các hoạt động này thành một số loại hình như: Thông tin, tuyên truyền; hoạt động câu lạc bộ; đọc sách, báo; giáo dục truyền thống; văn nghệ quần chúng; Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”; xây dựng nếp sống văn hoá trong việc cưới, việc tang, tổ chức lễ hội; xây dựng gia đình văn hoá, làng, xã, đơn vị văn hoá; tổ chức vui chơi giải trí, thể dục thể thao và các dịch vụ văn hoá xã hội.

          Qua thực tiễn hoạt động, thiết chế văn hoá cơ sở đã thể hiện tính xã hội hoá cao trong các hoạt động của nó.  

          Đó là nơi tổ chức hoạt động đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt chung của cộng đồng nhằm đảm sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện quy chế dân chủ, tăng cường đoàn kết thực hiện các mục tiêu kinh tế-xã hội của địa phương, làm cho đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao. Thiết chế văn hoá cơ sở là công cụ trực tiếp của cấp ủy, chính quyền trong lãnh đạo quần chúng, là cầu nối giữa Đảng, nhà nước với nhân dân; cung cấp những thông tin chính thống, nơi sáng tạo và hưởng thụ văn hoá của nhân dân. Đây là kênh thông tin tuyên truyền sinh động thông qua các hoạt động văn hoá, văn nghệ, các hình thức sinh hoạt cộng đồng tự nguyện của nhân dân. Thiết chế Văn hoá cơ sở, nhất là ở cấp xã, thôn, làng là nơi tổ chức các hội thi, liên hoan, tập luyện, giao lưu. truyền dạy các điệu dân ca, dân vũ truyền thống và sinh hoạt văn hoá văn nghệ, nơi hội tụ vui chơi thể thao, dưỡng sinh. Đây cũng là nơi họp chi bộ, Đoàn thể, Hội người cao tuổi, Hội cựu chiến binh, Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên; là nơi tổ chức các hoạt động khuyến học… Đồng thời thiết chế văn hoá còn giữ vai trò gắn kết tình cảm cộng đồng. Với những hình thức hoạt động phong phú, thiết thực, thiết chế văn hoá cơ sở tạo điều kiện thuận lợi để hệ thống chính trị ở cơ sở hoạt động góp phần cho thắng lợi của tưởng Hồ Chí Minh và chủ nghĩa Mác-Lê Nin ở nước ta.

          Các hoạt động của hệ thống thiết chế văn hoá cơ sở đã góp phần tích cực trong phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá. Theo tài liệu điều tra thiết chế văn hoá thông tin phạm vi cả nước, xuất bản  tháng 11/2007 của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch: Trung bình 1 năm một Trung tâm Văn hoá cấp tỉnh hoặc cấp huyện tổ chức hoạt động 64 buổi tại chỗ; 46 buổi lưu động, 20 buổỉ hoạt động có tính phối hợp, tổ chức 7 lớp năng khiếu, 10 cuộc liên hoan, hội thi hội diễn, 2 cuộc hội thảo chuyên đề và có trên 5 vạn người đến tham gia sinh hoạt.

          Trung bình 1 năm một Trung tâm Văn hoá Thể thao cấp xã tổ chức 10 buổi chiếu phim, 17 buổi biểu diễn văn nghệ, sinh hoạt câu lạc bộ và 13 buổi hoạt động thông tin tuyên truyền cổ động… phục vụ các nhiệm vụ chính trị của địa phương.

          Các Trung tâm Văn hoá làng, thôn, ấp, bản đã thực sự trở thành địa chỉ sinh hoạt văn hoá quen thuộc của các tầng lớp nhân dân ở cơ sở và hiện tại đã phát triển rộng khắp nhất là ở các địa bàn nông thôn, miền núi.

Việc xã hội hoá còn được thể hiện thông qua các nguồn vốn đầu tư xây dựng, trang bị cơ sở vật chất hoạt động cho các thiết chế văn hoá.

Thực hiện Quy hoạch phát triển hệ thống thiết chế văn hoá cơ sở theo Quyết định số 271/2005/QĐ-TTg ngày 31/10/2005 Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hoá, thể thao và du lịch đã xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá giai đoạn 2006-2010 với mức kinh phí đầu tư là 4.542 tỷ đồng, trong đó vốn từ ngân sách Trung ương là 2.496 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 1.098 tỷ đồng, nguồn vốn xã hội hoá là 948 tỷ đồng. Riêng việc đầu tư xây dựng Nhà Văn hoá, khu thể thao tại thôn, làng, ấp,  bản chủ yếu là ngân sách địa phương hỗ trợ một phần còn phần lớn huy động đóng góp của nhân dân trên địa bàn dân cư.

Các Trung tâm Văn hoá của thành phố Hồ Chí Minh đã làm tốt việc thực hiện xã hội hoá và cơ chế quản lý mới theo nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ, quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy biến chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Trung tâm Văn hoá các quận, huyện của thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động tại chỗ tạo ra nguồn thu để bổ sung vào kinh phí hoạt động và nâng cao thu nhập cho đội ngũ viên chức, cộng tác viên. Trung tâm Văn hoá Quận 1 được cấp ngân sách chi cho hoạt động sự nghiệp 1 tỷ đồng/năm, doanh thu từ các hoạt động văn hoá dịch vụ 8 tỷ đồng/ năm , tạo việc làm cho 78 cán bộ, viên chức; Trung tâm Văn hoá Quận 3 được cấp ngân sách 1,3 tỷ đồng/năm, Trung tâm thu gần 11 tỷ đồng/năm. Tính đến nay Trung tâm Văn hoá Quận 12 đã đầu tư 20 tỷ đồng (không phải vốn ngân sách) để hoàn thiện cơ sở hạ tầng, sân bãi, phòng làm việc thu hút các cá nhân tập thể đến đầu tư, tổ chức 20 loại hình, sân tập, các hoạt động vui chơi, giải trí, các trò chơi hiện đại ngoài trời phục vụ các tầng lớp nhân dân.

          Trong 10 năm qua, nhiều thiết chế văn hoá khác như Khu vui chơi trẻ em đã được đầu tư bằng hình thức xã hội hóa và có những điểm vui chơi giải trí hiệu quả. Từ những khu vui chơi quy mô lớn như khu Đầm Sen, Suối Tiên, Kỳ Hòa tại thành phố Hồ Chí Minh, khu Lạc cảnh Đại Nam tại Bình Dương, khu Công viên nước, Công viên Vầng trăng, Thiên đường Bảo Sơn của Thủ đô Hà Nội, đến các điểm vui chơi nhỏ trong các Trung tâm Thương mại hiện đại đã cung cấp cho các gia đình địa chỉ đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí phong phú và đa dạng của thiếu nhi. Khu vui chơi giải trí đầu tư bằng vốn xã hội hóa có nội dung và hình thức phong phú, áp dụng nhiều kỹ thuật mới, yêu cầu sử dụng vốn đầu tư lớn, hoạt động theo hình thức kinh doanh nên chi phí sử dụng cao.

          Do làm tốt công tác xã hội hoá nên hệ thống thiết chế văn hoá cơ sở hoạt động thiết thực và hiệu quả trong xây dựng đời sống văn hoá, đồng thời khẳng định sự tồn tại và phát triển của mình. Định hướng xây dựng, phát triển của hệ thống thiết chế văn hoá cơ sở được ghi trong Nghị quyết của Đảng, trong Chiến lược phát triển văn hoá và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

 

Theo Cục VHCS

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác