Hà Nội: Phong trào xây dựng LVH - cần thổi bùng tình yêu và ý thức trách nhiệm đối với quê hương trong mỗi người dân

Không thể phủ nhận những thành tựu của 20 năm Thủ đô xây dựng làng văn hóa (LVH), song dường như những kết quả đó chưa xứng với truyền thống văn hiến của mảnh đất kinh kỳ, với nét thanh lịch, hào hoa của người Hà Nội. Như đánh giá của Sở VH,TT&DL Hà Nội, thì: "Nhiều gia đình văn hóa, LVH còn mang tính hình thức...".

Phía sau danh hiệu

Cho đến nay, chưa có quy định bãi bỏ danh hiệu LVH mà chỉ có việc không tái công nhận nếu như làng đó không giữ được các tiêu chuẩn. Ước tính khoảng 30% số LVH trên địa bàn Thủ đô không được tái công nhận. Con số này trên thực tế chắc chắn có thể lớn hơn rất nhiều, bởi kết quả kiểm tra của BCĐ phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" thành phố năm 2008 cho thấy, chỉ có 6/960 LVH không có người sinh con thứ ba trở lên, không phát sinh tệ nạn xã hội trong nhiều năm liên tục.

Ngay ở làng Lỗ Khê, xã Liên Hà (Đông Anh) - một trong 6 LVH tiêu biểu của Hà Nội được biểu dương tại Hội nghị tổng kết 20 năm xây dựng LVH các tỉnh phía Bắc thì "năm nào làng cũng có một vài trường hợp sinh con thứ ba trở lên" - Trưởng thôn Nguyễn Văn Vượng cho biết. Hay như huyện Gia lâm - địa phương được đánh giá là điểm sáng thực hiện phong trào của thành phố cũng có những làng sau hàng chục năm phấn đấu mới đạt được danh hiệu LVH nhưng chỉ giữ được 1-2 năm. Đó cũng là tình trạng chung của không ít làng văn hóa - ông Phùng Quang Trung, Trưởng phòng Nếp sống và Gia đình, Sở VH,TT&DL Hà Nội khẳng định.

Tình trạng trên chứng tỏ rằng, đạt được danh hiệu LVH đã khó, giữ vững và phát huy danh hiệu còn khó hơn. Nguyên nhân có nhiều, nhưng nguyên nhân chính theo đánh giá rút ra từ hội nghị tổng kết 20 năm phong trào xây dựng LVH chính là BCĐ phong trào từ TƯ tới cơ sở hoạt động kém hiệu quả khiến nhận thức của người dân về mục đích, ý nghĩa, tác dụng của phong trào bị hạn chế. Ông Đỗ Văn Thịnh, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Gia Lâm cho biết: "BCĐ phong trào xây dựng LVH nói riêng, phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" nói chung ở Gia Lâm gồm đại diện của nhiều ngành chức năng nhưng lâu nay mọi hoạt động của phong trào đều đổ lên vai ngành văn hóa và MTTQ. Ngay việc in sao tài liệu tuyên truyền, tổ chức tập huấn cho cán bộ văn hóa cấp cơ sở cũng ít khi thực hiện được vì nguồn kinh phí cho phong trào quá hạn chế".

Chung nỗi niềm đó, ông Nguyễn Văn Quang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Sài Sơn (Quốc Oai) bộc bạch: "Hoạt động của phong trào ở Sài Sơn mới đến cấp xã vì cấp thôn không có kinh phí. Trước đây, Ban Công tác mặt trận các thôn được thành phố cấp 1 triệu đồng/năm để mua sách báo, tìm đến những mô hình hay, kinh nghiệm quý trong việc xây dựng phong trào ở các địa phương rồi phổ biến cho bà con. Nhưng hiện nay, nguồn kinh phí ít ỏi đó đã bị cắt và mọi chi phí của các đoàn thể cấp thôn gói gọn trong 300.000 đồng được trích từ lãi suất tiền điện và quỹ đất phần trăm/năm của các hợp tác xã ở Sài Sơn".

Ở Mê Linh, tình trạng cũng tương tự. Ông Lê Văn Thi, Phó trưởng thôn Hoàng Kim, xã Hoàng Kim cho biết: Công tác tuyên truyền, vận động để người dân trong thôn hưởng ứng phong trào phụ thuộc vào sự nhiệt tình của đội ngũ cán bộ thôn, chứ hiện nay tiểu ban chỉ đạo thôn không có nguồn kinh phí hoạt động cũng chưa có nhà văn hóa làm nơi sinh hoạt cho dân mặc dù phong trào văn hóa, văn nghệ, luyện tập thể dục - thể thao ở Hoàng Kim khá phát triển.

Giữ vững danh hiệu, khó hay dễ?

Xóm 4, xã Đông Dư (Gia Lâm) 8 năm liền không có người sinh con thứ ba, từ năm 2003 đến nay không phát sinh tệ nạn xã hội và số hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa hằng năm là gần 90%. Bí quyết giữ vững danh hiệu của xóm được Trưởng xóm Nguyễn Thị Hữu chia sẻ: Mỗi thành viên tiểu BCĐ là một "chiến sỹ" tuyên truyền đến từng hộ dân. Hằng năm, tiểu ban đều tổ chức họp lấy ý kiến dân chủ của nhân dân để xây dựng kế hoạch, mục tiêu hoạt động và sửa chữa, bổ sung một số nội dung trong quy ước xây dựng LVH của xóm cho phù hợp với "phép vua" và "lệ làng".

Biết gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa quý giá để khơi dậy tình yêu làng xóm, quê hương trong mỗi người dân là kinh nghiệm xây dựng thành công và giữ vững danh hiệu văn hóa từ năm 1998 đến nay của làng Chanh Thôn, xã Văn Nhân, Phú Xuyên. Trao đổi kinh nghiệm về cách giữ bản sắc làng, Trưởng thôn Vũ Văn Quynh cho biết: Tự hào là mảnh đất của nghệ thuật ca trù, nên ngay khi ca trù ở nhiều nơi không có "đất" để sống thì ca trù ở Chanh Thôn đã được chính quyền và nhân dân quan tâm khôi phục, phát triển cùng với quá trình xây dựng LVH.

Các thế hệ truyền dạy cho nhau để đến nay, CLB ca trù của thôn đã có hơn 60 thành viên, sinh hoạt đều đặn 2 buổi/tuần ở đình làng và biểu diễn phục vụ nhân dân trong những ngày lễ lớn. Nhiều gia đình còn mời CLB ca trù biểu diễn trong những ngày vui… Cứ như vậy, tình yêu quê hương thấm dần trong mỗi người dân Chanh Thôn và họ ý thức được rằng việc xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh là trách nhiệm của mỗi người. Nhờ đó, trung bình mỗi năm, Chanh Thôn có 98% số hộ đăng ký xây dựng gia đình văn hóa và số hộ đạt tiêu chuẩn lên tới 95% dù phần thưởng nhận được chỉ là tinh thần.

Có thể thấy rằng, việc giữ vững danh hiệu LVH không phải là quá khó, quan trọng là cán bộ làm công tác phong trào phải bắt đúng mạch, khơi trúng nguồn để tình yêu và ý thức trách nhiệm đối với quê hương đang âm ỉ trong mỗi người dân được thổi bùng lên mạnh mẽ.

 

Theo HNM

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác