Nhiều bất cập trong quá trình xây dựng và triển khai thiết chế nhà văn hóa

Nhiều bất cập trong quá trình xây dựng và triển khai thiết chế nhà văn hóa - ảnh 1
Một điển hình Nhà văn hóa đạt chuẩn thuộc tỉnh Bến Tre 
(nguồn: internet)
(Cinet)- Thiết chế văn hóa là một phần không thể thiếu của xã hội. Nó đóng vai trò quan trọng đối với đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa của đất nước. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy, bên cạnh những hiệu quả mà một số thiết chế đã đạt được còn có rất nhiều những hạn chế và bất cập đang tồn tại, tiêu biểu trong đó có thiết chế nhà văn hóa.
Mục tiêu quan trọng của phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở là tạo dựng được những thiết chế văn hóa hoạt động hiệu quả. Một hệ thống thiết chế văn hóa tốt sẽ đáp ứng được nhu cầu sáng tạo, học tập, trao đổi, hưởng thụ, gìn giữ văn hóa của các tầng lớp nhân dân. Cơ sở vật chất của hệ thống thiết chế văn hóa tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân thường xuyên đến sinh hoạt, trao đổi thông tin và thắt chặt thêm tình đoàn kết. Những điều này sẽ không có được nếu hệ thống thiết chế văn hóa yếu kém, thiếu thốn và lạc hậu.
Điển hình như ở địa phương huyện Từ Liêm, lãnh đạo huyện đã ban hành các cơ chế chính sách, đầu tư xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, trong đó có hỗ trợ tạo quỹ đất xây dựng trung tâm văn hóa - thể thao xã, nhà văn hóa thôn với kinh phí khá lớn. Tuy nhiên, thực tế xây dựng những mô hình văn hóa cơ sở nêu trên đang bộc lộ một số hạn chế mà khó khăn nhất là làm sao để các thiết chế văn hóa hoạt động có hiệu quả và thu hút quần chúng nhân dân. Hiện tại trên địa bàn có 7/16 đơn vị có nhà văn hóa xã, 103/164 thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa. Bên cạnh nhiều địa phương có sự quan tâm đầu tư một cách cụ thể thì vẫn còn tồn tại rất nhiều nhà văn hóa được xây dựng từ lâu nhưng chưa phát huy được hiệu quả thực sự. Tình trạng nhà văn hóa “đóng cửa” nhiều hơn “mở cửa” tương đối phổ biến, thậm chí nhà văn hóa chỉ là nơi để tổ chức các cuộc họp chi bộ, họp ban cán sự phố, thôn rồi sau đó lại đóng cửa im ỉm, còn các hoạt động văn hóa khác thì bị hạn chế.  
Mặt khác, tình hình cơ sở vật chất tại nhiều trung tâm, nhà văn hóa còn chưa đạt chuẩn, tình trạng đội ngũ cán bộ chuyên trách chăm lo cho hoạt động của nhà Văn hóa còn thiếu thốn và yếu kém cả về số lượng và chuyên môn. Trong khi đó, văn hóa là một lĩnh vực mang tính đặc thù đòi hỏi cán bộ thông tin văn hóa cơ sở không chỉ có khả năng chuyên môn về văn hóa - văn nghệ mà cần phải có hiểu biết đa dạng về đời sống, xã hội.
Bên cạnh việc đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ cần có những chính sách tạo động lực và các đãi ngộ đối với cán bộ văn nghệ cơ sở để họ có thể chuyên tâm công tác. Điều này hầu hết các nhà văn hóa cơ sở vẫn chưa làm được. Nhiều nơi ở các thôn, tổ dân phố đều được giao cho trưởng thôn quản lý, trong khi đó chế độ đãi ngộ cho những người làm công tác này gần như không có hoặc quá thấp nên rất ít người tâm huyết, muốn gắn bó với nhà văn hóa.
Nhiều bất cập trong quá trình xây dựng và triển khai thiết chế nhà văn hóa - ảnh 2
Tình trạng nhà văn hóa không đạt chuẩn.......
Nhiều bất cập trong quá trình xây dựng và triển khai thiết chế nhà văn hóa - ảnh 3
....hay bị bỏ hoang, xuống cấp còn tồn tại rất nhiều (nguồn: internet)

Để giải thích cho những hạn chế, bất cập trên có thể đưa ra nhiều lý do từ khách quan đến chủ quan. Trước hết về vấn đề tài chính, nguồn kinh phí hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao thực sự còn rất eo hẹp. Ở cấp huyện, phần lớn các trung tâm văn hóa, nhà văn hóa hoạt động dựa vào kinh phí do nhà nước cấp để duy trì hoạt động, việc tạo nguồn thu rất hạn chế. Ðặc biệt ở các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, kinh phí để chi lương cho cán bộ và hành chính phí, còn lại chỉ đủ tổ chức vài hoạt động trong năm. Nhưng có lẽ nguyên nhân sâu xa và cốt lõi nhất vẫn là từ những con người vận hành và sử dụng hệ thống thiết chế này, cụ thể là đội ngũ cán bộ văn hóa ở cơ sở. Ðội ngũ này đang vừa thiếu, vừa yếu, phải sử dụng cả cán bộ kiêm nhiệm, trái ngành nghề.
Để hoàn thiện, nâng cao hiệu quả của hệ thống thiết chế văn hóa phục vụ công cuộc xây dựng đất nước và nhân dân trong thời kỳ mới đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp, như đầu tư kinh phí xây dựng, tổ chức hoạt động, trong đó có sự đầu tư của Nhà nước và đóng góp của nhân dân. Mặc dù đã tiến hành xã hội hóa hoạt động văn hóa nhưng để đảm bảo cho quá trình hoạt động và vận hành nhà văn hóa, nhà nước và các cơ quan chức năng cần khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, thực hiện tốt cơ chế "Nhà nước và nhân dân cùng làm" nhằm huy động nguồn lực, dành quỹ đầu tư, xác định trách nhiệm, nghĩa vụ, tích cực đóng góp xây dựng đời sống văn hóa cộng đồng.
Bên cạnh đó, các Trung tâm Văn hóa cấp tỉnh và cấp huyện cần phải tăng cường kiểm tra, giám sát về công tác chuyên môn, mở các lớp tập huấn, đào tạo  về văn hóa cơ sở cho  đội ngũ cán bộ, tổ chức các hoạt động Nhà Văn hoá. Mỗi địa phương, cơ sở phải phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng các thiết chế văn hóa, kịp thời phát hiện, khắc phục những sai lệch, tiêu cực, có biện pháp giải quyết phù hợp; biểu dương, khen thưởng những cá nhân, tập thể có thành tích tốt trong công tác.
Hy vọng rằng, trong thời gian tới, cùng với sự quan tâm chỉ đạo sát sao từ các cấp, tình trạng này sẽ dần được khắc phục. Có như thế mới đảm bảo được việc hoạt động và vận hành các thiết chế văn hóa nói chung và thiết chế nhà văn hóa nói riêng, góp phần ổn định và nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân trên cả nước.
CN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác