Quảng Nam: Thôn Pơrning xây dựng đời sống văn hóa mới

Nằm cách trung tâm huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam khoảng 5km về hướng tây, thôn Pơrning, xã Lăng là một trong số ít địa phương làm tốt công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Cơtu trong những năm trở lại đây.

Phụ nữ thôn Pơrning ai cũng biết dệt thổ cẩm.Phụ nữ thôn Pơrning ai cũng biết dệt thổ cẩm.

Dựng gươl tộc họ

Hiện thôn Pơrning có 92 hộ dân với 468 nhân khẩu thuộc 11 tộc họ sống quần tụ trên một khu đất bằng phẳng diện tích gần 3000m2. Năm 2004, sau khi dựng làng mới, công việc đầu tiên của các dòng họ nơi đây là dựng gươl tộc để làm nơi sinh hoạt, họp hội cháu con. Tuy lớn nhỏ khác nhau, nhưng đến nay, hầu hết 11 tộc họ đều đã có gươl của riêng mình. Nhiều gươl được dựng bề thế với số tiền lên đến 100 triệu đồng, chủ yếu từ đóng góp của các hộ dân trong tộc. Hàng ngày, mỗi gia đình trong tộc luân phiên nhau túc trực một tuần tại gươl để trông coi, đón khách, nhóm bếp lửa sinh hoạt …. Gươl tộc trở thành nơi các phụ nữ Cơtu ngồi may vá, dệt thổ cẩm, các em học sinh học bài; mỗi tháng con cháu lại tập trung đến gươl để nghe trưởng tộc truyền đạt những việc của tộc, của làng, các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước….

Theo trưởng thôn Bhơnươch Lạc cho biết thì đồng bào Cơtu thôn Pơrning rất coi trọng gươl tộc vì đây là biểu tượng của sự đoàn kết con cháu trong dòng họ cũng như giữa các tộc họ với nhau. “Hễ làng có việc gì, ban nhân dân thôn đều đưa về các tộc họ bàn bạc trước, từ việc tổ chức lễ hội đến dựng nhà đình … Những lúc như vậy, trưởng tộc tổ chức họp tộc tại gươl để phổ biến, điều gì đồng bào không hiểu, ban nhân dân thôn sẽ tiếp tục giải thích thêm. Nhờ vậy, hầu như những việc của làng luôn được bà con đồng tình thực hiện”.

Việc ra đời các gươl tộc tại thôn Pơrning đóng vai trò gắn kết những con người cùng huyết thống lại với nhau để tạo lên sự đồng lòng, giải quyết những vấn đề diễn ra hàng ngày trong cuộc sống. Chính điều này đã tạo thành giá trị văn hóa đặc trưng của đồng bào Cơtu nơi đây trong suốt những năm qua.

Xây dựng đời sống văn hóa thôn làng

Tuy đời sống vật chất còn nhiều khó khăn với 55/92 gia đình thuộc diện hộ nghèo nhưng thôn Pơrning vẫn là kiểu mẫu trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc. Thôn đã nhiều năm liền giữ vững danh hiệu thôn văn hóa cấp huyện. Trưởng thôn Bhơnươch Lạc cho biết, từ khi lập làng mới (năm 2004) đến nay, thôn Pơrning không có trường hợp sinh con thứ 3; 100% đồng bào dân tộc từ 35 tuổi trở xuống đã biết đọc, viết thông qua các lớp học xóa mù chữ được tổ chức định kỳ vào mỗi dịp hè; 100% hộ gia đình trong thôn có ảnh Bác Hồ đặt trang trọng giữa bàn thờ. Tất cả trẻ em được đến lớp, 8 em đang theo học các trường đại học, cao đẳng tại Đà Nẵng, Huế, thành phố Hồ Chí Minh… Việc xây dựng quỹ khuyến học luôn được nhân dân thôn ủng hộ, đóng góp. Đến nay, qũy khuyến học của thôn đã có hơn 5 triệu đồng, góp phần động viên cổ vũ kịp thời các em trước và sau mỗi năm học.

Cùng với đó, đời sống tinh thần của đồng bào cũng được quan tâm đầu tư. Các lễ hội mừng lúa mới, mừng làng mới, lễ ăn trâu … luôn được duy trì tổ chức hàng năm. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống như hát múa, dệt thổ cẩm, đan lát được gìn giữ, phát triển. Hiện thôn có trên 20 hộ gia đình còn dệt thổ cẩm truyền thống để cung cấp trao đổi cho cả làng. Những ngày này đến thôn Pơrning đều dễ dàng bắt gặp hình ảnh phụ nữ Cơtu ngồi dệt thổ cẩm tại các gươl trong sắc váy thổ cẩm sặc sỡ. Những đêm trăng sáng, thanh niên trai gái lại tập trung về trước nhà làng để được các nghệ nhân dạy hát múa, đánh cồng chiêng, thổi khèn, Abee, Atuôt…. Qua những buổi sinh hoạt trên, tính cộng đồng làng xã, tương thân tương ái càng trở nên khắng khít, gắn bó hơn.

Việc dựng kho thóc tình thương đã trở thành nét đẹp của người dân thôn Pơrning nhiều năm qua. Cứ sau mùa gặt hàng năm, mỗi gia đình trong thôn lại góp vào kho một ang lúa (khoảng 6 ký), ai không có lúa thì góp 50 ngàn đồng. Số thóc này sẽ dùng dự trữ trong năm để giúp đỡ những gia đình khó khăn có cái ăn hoặc không có lúa giống để gieo cấy. Đây cũng là nguồn kinh phí chính để thôn lo những công việc chung của làng như mừng đám cưới, lễ hội….

Theo ông Nguyễn Chí Toàn, Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Tây Giang thì yếu tố để thôn Pơrning xây dựng thành công đời sống văn hóa là đã biết phát huy vai trò tộc họ và uy tín của các già làng trong việc hướng dẫn người dân cùng tham gia vào các công việc chung của thôn. Đây sẽ là mô hình mẫu cho các địa phương khác trong huyện học tập làm theo để xây dựng đời sống văn hóa mới, góp phần vào việc bảo tồn nguyên vẹn nhất các giá trị văn hóa của đồng bào Cơtu huyện Tây Giang trong những năm tiếp theo.

Chiều về, trong những ngôi nhà tộc, tiếng trẻ em nô đùa, tiếng thì thầm trò chuyện của những người phụ nữ quanh bếp lửa bập bùng gợi lên khung cảnh bình yên giữa bốn bề núi rừng miền tây xứ Quảng. Cùng với thôn Tà Vàng, xã Atiêng thôn Pơrning đã trở thành hình mẫu trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc. Từ những thành công về văn hóa sẽ tạo động lực mạnh mẽ để đồng bào dân tộc nơi đây hướng đến xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn để Pơrning ngày càng ấm no hạnh phúc.

Theo CPV

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác