50 năm một chặng đường với các nhà văn và những tác phẩm trên mặt trận văn hóa tư tưởng.

Nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, từ 165 hội viên ban đầu, đến nay Hội Nhà văn Việt Nam đã có trên 1000 hội viên với những bút pháp và phong cách đa dạng, đang ngày càng làm đa sắc thêm bức tranh văn học nước nhà.

Nhân kỷ niệm 50 năm thành lập Hội Nhà văn Việt Nam, nhà văn Nguyễn Trí Huân, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng biên tập báo Văn nghệ đã có cuộc trò chuyện với phóng viên.

PV: Hội Nhà văn Việt Nam đã trải qua cuộc hành trình nửa thế kỷ, nhìn lại chặng đường đã qua ấy, ông có suy nghĩ gì?

Nhà văn Nguyễn Trí Huân:
Thành lập năm 1957 từ hai tổ chức tiền thân là Hội Văn hóa cứu quốc (1943) và Hội Văn nghệ Việt Nam (1948), Hội Nhà văn Việt Nam ngay từ khi ra đời đã mang yếu tố cách mạng. 50 năm xây dựng và phát triển, Hội Nhà văn Việt Nam luôn luôn đồng hành với lịch sử đất nước, dân tộc.

Không ít nhà văn xuất hiện trên chiến trường, và cũng không ít người trong số họ đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ để bảo vệ Tổ quốc. Các nhà văn đã không chỉ dùng ngòi bút mà dùng cả sinh mệnh của họ để tham gia cách mạng, và những trang viết được bảo hiểm bằng chính sinh mệnh của họ có ý nghĩa vô cùng thiêng liêng mà chúng ta không thể phủ nhận.

Ngày nay, có nhiều ý kiến nhìn lại và cho rằng văn chương trước đây còn mang tính phiến diện, một chiều, tức là chỉ tô hồng mà ít nói về sự hy sinh. Tôi nghĩ cách nhìn đó mới là phiến diện. Các nhà văn trong thời kỳ kháng chiến đã nhập cuộc với tư cách là một công dân, trước sự tồn vong của dân tộc thì ngòi bút của họ, tác phẩm của họ phải là cây súng, làm văn như là làm chông đạn để đánh giặc. Điều đó có ý nghĩa cổ vũ ghê gớm đối với cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc của dân tộc.

Các nhà văn và những tác phẩm của họ đã có đóng góp to lớn trên mặt trận văn hóa tư tưởng trong chiến tranh. Họ đồng hành với dân tộc, tham gia vào tất cả những biến cố của dân tộc trên tinh thần tự nguyện, và tinh thần ấy của các nhà văn đã xuyên suốt từ khi Hội Nhà văn thành lập cho đến bây giờ. Giá trị văn chương trong hai cuộc kháng chiến đã được các nhà văn tạo dựng bằng máu của họ. Nó bất biến. Còn cái gì thiếu thì bây giờ và những thế hệ nhà văn sau này có trách nhiệm bổ sung...

PV: Ông đánh giá thế nào về văn học đương đại Việt Nam?

Nhà văn Nguyễn Trí Huân:
Bức tranh văn học hiện nay khá phong phú, đa dạng với một thế hệ các cây bút văn chương trẻ, thông minh và nhạy cảm với cái mới. Tuy nhiên, so với thời chống Mỹ, tôi cảm thấy khả năng chinh phục số đông người đọc của tác tác phẩm văn chương hiện nay còn thua kém. Theo tôi, dường như các cây bút hiện nay còn thiếu sự trải nghiệm, mà điều này là yếu tố có vai trò quan trọng. Những nhà văn không tham gia chiến tranh khi viết về chiến tranh họ gửi gắm vào đấy ý tưởng hơn là vốn đời sống thực tế, bởi thế nó dễ gây cho người đọc cảm giác nhẹ bẫng, thiếu sức nặng chinh phục. Những môi trường sống bề ngoài tạo cảm giác êm đềm, nhưng thực chất lại ẩn chứa nhiều u uẩn, bế tắc, ảo não...đang trở thành đề tài được nhiều tác giả trẻ khai thác. Họ viết hay, tiếp nhận được nhiều nguồn thông tin, nhiều kênh văn hóa, nhưng nói chung tôi cảm thấy tính công dân của họ khi cầm bút không bằng các nhà văn thế hệ chống Pháp, chống Mỹ trước kia.

Mặc dù vậy, cách tiếp nhận văn chương của mỗi người không giống nhau. Nó tựa như một món ăn vậy, có thể có người thích món này, người lại thích món kia, miễn sao nó không phải là món ăn gây độc.

PV: Theo ông, cần phải làm gì để nâng cao chất lượng sáng tác trong thời gian tới?

Nhà văn Nguyễn Trí Huân:
Về phía Hội Nhà văn Việt Nam, việc làm có ý nghĩa nhất của chúng tôi là tập hợp lực lượng, đào tạo và tìm mọi cách hỗ trợ cho sự xuất hiện và phát triển của những cây bút có tài năng. Sắp tới đây, sự hoạt động trở lại của Trung tâm bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du sẽ đóng góp vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn tài năng văn chương kế cận. Chúng tôi luôn tôn trọng tư duy sáng tạo của các nhà văn – tôi nghĩ điều này rất quan trọng để khuyến khích họ phát triển văn tài.

PV: "Văn nghệ" bao gồm nhiều lĩnh vực văn học và nghệ thuật khác nhau, nhưng có ý kiến cho rằng báo "Văn nghệ" mang tính chất là một tờ báo văn chương nhiều hơn.Với tư cách là Tổng biên tập của báo, liệu ông có dự định sẽ phát triển tờ báo theo đúng như tên gọi mà nó đang mang?

Nhà văn Nguyễn Trí Huân:
"Văn nghệ" nguyên là tờ báo của Ủy Ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, tức là trước đây nó là tờ báo của nhiều chuyên ngành văn học nghệ thuật chứ không chỉ riêng văn chương. Sau này, khi tờ báo được chuyển thành cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Việt Nam, để giữ nguyên truyền thống và hồn cốt của một tờ báo vốn đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ bạn đọc, chúng tôi vẫn giữ nguyên tên tờ báo là "Văn nghệ", mặc dù thực tế nó mang tính chất của một tờ báo văn chương nhiều hơn. Chúng tôi cũng đang có nhiều cố gắng trong việc mở rộng và làm phong phú hơn nữa nội dung của tờ báo để đáp ứng nhu cầu của độc giả ở mức độ phù hợp, bởi mỗi hội chuyên ngành đều có tờ báo riêng của mình.

PV: Xin cảm ơn ông! Theo CPV

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác