Để văn học Việt xuất ngoại

(Cinet)-Nhiều sách văn học nước ngoài đã và đang tràn vào Việt Nam, nhưng đến nay thơ văn Việt “xuất khẩu” ra thế giới vẫn chỉ là một số ít tác phẩm kinh điển hoặc có đề tài chiến tranh.

Để văn học Việt xuất ngoại - ảnh 1

Ở Mỹ; một số tác phẩm văn học kinh điển và hiện đại được giảng dạy tại nhiều trường đại học, cao đẳng, thậm chí trường trung học tại xứ cờ hoa, như: The Tale of Kieu (Truyện Kiều) của Nguyễn Du, Luc Van Tien (Lục Vân Tiên) của Nguyễn Đình Chiểu, A Time Far Past (Thời xa vắng) của Lê Lựu, The Sorrow of War (Nỗi buồn chiến tranh) của Bảo Ninh, một số truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp...

Tuy nhiên, số tác phẩm văn học Việt Nam xuất ngoại chưa nhiều. Theo thống kê của Hội Nhà văn Việt Nam, từ trước đến nay chỉ có khoảng 540 tác phẩm văn chương Việt được dịch sang các ngôn ngữ khác.

Phần lớn tác phẩm đương đại được dịch sang tiếng Anh là của các tác giả không còn trẻ, như: Hữu Thỉnh, Trần Quang Quý, Nguyễn Trọng Tạo, Tuyết Nga, Nguyễn Phan Quế Mai, Vi Thùy Linh, Nguyễn Huy Thiệp, Bảo Ninh, Phạm Thị Hoài, Lê Lựu, Hồ Anh Thái, Lê Minh Khuê, Nguyễn Quang Thiều, Ma Văn Kháng, Nguyễn Duy, Lâm Thị Mỹ Dạ, Trần Đăng Khoa…. Trong khi đó, tác phẩm của nhà văn, nhà thơ trẻ, đặc biệt là các tác giả sinh sau chiến tranh (1975) còn hiếm hoi.

Nguyên nhân khiến văn học đương đại Việt Nam ít được xuất ngoại bởi chúng ta chưa có những tác phẩm văn học xứng tầm; đồng thời các nhà văn Việt Nam cũng không chủ động quảng bá tác phẩm của mình ra thế giới.

Tại Hội nghị quốc tế giới thiệu văn học Việt Nam tổ chức đầu năm nay, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhận định: Chúng ta chưa chủ động quảng bá nền văn học nước nhà ra thế giới.

Trong khi đó, dịch giả Trịnh Lữ cho rằng: Người nước ngoài mua một tác phẩm văn học là mua một áng văn chương. Các nhà văn trẻ nên chủ động quảng bá tác phẩm của mình thay vì thụ động chờ đợi người khác.

Theo nữ nhà văn, dịch giả Mỹ Martha Collins, vấn đề xuất phát của các nhà văn trẻ đương đại là phải viết làm sao để người đọc nhận ra bản sắc của dân tộc, văn hoá, con người Việt Nam. 

Để văn học Việt xuất ngoại - ảnh 2

Nhà văn Lê Lựu giao lưu cùng các nhà văn Mỹ. Ảnh: Internet

Trong hội thảo Văn học Việt Nam - Mỹ sau chiến tranh được tổ chức mới đây, nhà thơ Bruce Weigl, cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam, cho rằng, để “xuất khẩu” văn học Việt Nam, nhất là sách của các tác giả trẻ đương đại, Việt Nam và các nước, chẳng hạn Mỹ, cần có thêm nhiều chương trình đào tạo thế hệ dịch giả tiếp nối có vốn kiến thức sâu rộng và khả năng tiếp cận đời sống văn học đương đại Việt Nam cũng như thị trường Mỹ.

“Dịch là một công việc khó vì có một bản dịch chính xác vẫn chưa đủ. Nó phải là sự thấu hiểu văn hóa, nếu không độc giả Mỹ sẽ không mua sách. Văn hóa chính là thách thức lớn nhất giữa hai đất nước”- ông Weigl nhận định.

Theo nhà thơ J. Fossenbell, (quốc tịch Mỹ) để việc giới thiệu văn học Việt Nam ra nước ngoài thành công, chúng ta không chỉ bàn tới sản phẩm của văn chương Việt mà còn nên bàn tới những vấn đề cần thiết khác như mạng lưới phân phối, cách tiếp cận với độc giả nước ngoài, và cách tiếp thị sản phẩm.

Nhà thơ J. Fossenbell khẳng định, Việt Nam có  tiềm năng xuất khẩu văn học rất lớn, bởi Việt Nam có chiều dày lịch sử văn học rất phong phú, đa dạng và đang là điểm đến hấp dẫn của rất nhiều du khách, giới đầu tư và cả những người đang dõi theo những bước tiến của đất nước các bạn.

Hơn nữa, thế hệ trẻ trên toàn thế giới hiện nay đang khát khao về một thế giới chung, một thế giới hợp nhất, và thế giới đó bao gồm cả thế giới văn chương.

“Tôi tin rằng rất nhiều người đang muốn tìm hiểu về một Việt Nam "thật", một Việt Nam giàu truyền thống, văn hóa, có chiều rộng và chiều sâu hơn một Việt Nam đã nổi tiếng về những cuộc chiến tranh”- nhà thơ J. Fossenbell nói.

 

Vân Thành

 

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác