Đọc "Chỉ còn một lần"

Nhà văn Chu Lai, với cái nhìn của một người đã từng khoác trên mình tấm áo lính, giờ đây lại sống giữa những con người ấy đã phản ánh vấn đề một cách sắc sảo qua tiểu thuyết "Chỉ còn một lần". Đây là một cuộc chiến quyết liệt giữa cái thiện và cái ác, giữa cái chính nghĩa và cái phi nghĩa mà nhân vật là những người đã từng là đồng đội của nhau.

Hơn 30 mươi năm trước, những người đã từng mặc áo lính là những đồng chí mà tình thân còn hơn cả ruột thịt. Nhưng cũng những con người ấy, khi đã sống trong cảnh hòa bình, họ lại có những suy nghĩ và hành động không giống nhau, thậm chí là đối đầu, đối lập.

"Chỉ còn một lần" cũng là lời tuyên chiến trong cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác.

Có điều ở hai bờ chiến tuyến lại chính là những người đã từng là đồng đội một thời.

Sáu Nguyện, Út Thêm, Bảy Ngạnh, Tư Chao và Năm Thành, đó là những người lính quân báo ngang dọc miền Đông Nam Bộ một thời.

Trong những tháng năm khói lửa của chiến tranh, họ đã nguyện hiến máu xương của mình cho nền độc lập của dân tộc. Nhưng khi đã hòa bình, đã được sống trong trời tự do của đất nước thì chính họ lại có những cách hành xử khác nhau về chính những điều mà mình đã tôn thờ một thời.

Có thể coi chiến tuyến bên này là anh Sáu Nguyện, nữ thượng tá Út Thêm, ông nhà báo già Bảy Ngạnh, bác Tư Chao, những chiến sĩ can trường trong trận mạc và vẫn là người bảo vệ đến cùng cái thiện, lẽ phải trong thời bình nhưng không hề lặng sóng. Còn phía bên kia là Năm Thành, Trần Quyền, Chu Thiên, những kẻ đã bán lý tưởng, bán linh hồn của mình cho ma lực của đồng tiền, danh vọng.

Một cuộc chiến vô cùng khốc liệt. Kẻ thù không hiện ra trước mắt mà biến ảo khôn lường. Những thủ đoạn và những hành xử thì vô cùng gian hiểm và phương hại không chỉ về vật chất mà còn làm đảo điên cả những giá trị đạo đức, tinh thần.

Cuốn sách cho ta thấy bức tranh nhiều sắc màu của nền kinh tế thị trường, ở đó tồn tại những yếu tố tích cực và cả những mặt trái không thể chối từ. Trái - Phải hai thái cực đó xung đột nhau nhưng cũng chính là cơ hội để nhân cách con người mới ra đời. Trước những kẽ hở của cơ chế, Năm Thành xảo quyệt và tinh vi len lỏi, tận dụng để đạt được mục tiêu của mình. Những mục tiêu về tiền bạc và danh vọng đó đã bất chấp cả nghĩa tình đồng đội, bất chấp cả đạo lý lương tri của một con người. Còn Út Thêm, Sáu Nguyện, những con người ấy lại bỏ cả địa vị của mình để chiến đấu đến cùng ngăn chặn tội ác, bảo vệ lẽ phải.

Cuộc đời luôn tồn tại cái thiện và cái ác, đó là một hiện thực. Và trong cuộc chiến bảo vệ lẽ phải, trách nhiệm không thuộc về một cá nhân, một thế hệ nào. Chính vì vậy, người đọc sẽ bắt gặp trong cuốn sách hình ảnh của một thế hệ mới: là trung úy Hoàng, cô sinh viên Lan Thanh, Cầu hay cả Trần Thanh. Những con người mới hiện đại và rất mạnh mẽ, quyết đoán. Chính họ là những người làm nên sức mạnh trong cuộc chiến đến cùng trừ cái ác.

Vẽ nên một bức tranh có nhiều gam màu tối của hiện thực cuộc sống, nhưng cuốn sách vẫn mang đến cho người đọc niềm tin vào lẽ phải, chân lí ở đời. Gian xảo như tổng giám đốc Năm Thành rồi cũng mất tất cả vợ con, tiền bạc. Lợi dụng chức quyền như phó giám đốc sở công an Trần Quyền rồi cũng phải chịu hình phạt của vòng lao lý. Kẻ suốt đời làm điều ác như Chu Thiên cuối cùng lại bị hủy diệt bởi chính những thủ đoạn mà mình gây nên.

Và còn nữa, tính nhân văn văn của cuốn sách vẫn còn có cái nhìn trìu mến và ưu ái với những kẻ tưởng là tận cùng độc ác đấy. Năm Thành tuy độc ác là vậy nhưng khi tĩnh trí vẫn thèm được ăn một bát cơm rau, ngồi đu võng như hồi còn chiến đấu ở rừng già. Trần Quyền vẫn biết làm điều thiện khi tỉnh ngộ. Chu Thiên thì biết ăn năn vào phút cuối của cuộc đời.

Đọc “Chỉ còn một lần”, người đọc sẽ có nhiều niềm tin trong cuộc chiến không khoan nhượng của con người trước cái ác.

Theo VTV

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác