Lê Lan Anh: Cuộc phiêu lưu với văn chương

Với tiểu thuyết đầu tay: Ở đất kẻ thù - Lê Lan Anh được coi là tác giả trẻ, mặc dù tuổi đời không còn trẻ. Nhân vật chính là một người ở phía bên kia - một phi công Mỹ bị bắt vào năm 1967. Khi đó cô bé Lan Anh mới 14 tuổi. Vậy mà 30 năm sau, kí ức ấy lại đánh thức khiến người đàn bà thành đạt trên thương trường buộc phải cầm bút.

Nữ doanh nhân Lê Lan Anh với cuốn tiểu thuyết đầu tay Ở đất kẻ thùNữ doanh nhân Lê Lan Anh với cuốn tiểu thuyết đầu tay Ở đất kẻ thù

Tự bảo: Tôi yêu văn chương, còn không biết văn chương có yêu tôi không. Nhưng người phụ nữ xinh đẹp, sắc xảo và cá tính mạnh mẽ này đã đến với văn chương một cách tự tin và đầy quyết tâm. Không giống như bao người phụ nữ khác, cuộc đời trải qua nhiều cay đắng rồi trở thành một doanh nhân thành đạt, khi cầm bút thường ghi lại chuyện nhân tình thế thái trong guồng quay xô bồ mưu sinh. Nhưng với Lê Lan Anh - nguyên cớ để chị cầm bút cũng thật lạ và đề tài mà chị chọn lựa cũng rất riêng khác - một câu chuyện mà chị đã lưu vào kí ức mình khi còn bé thơ.

Vào mùa thu năm 1967, ở một làng que nghèo vùng kinh Bắc - nơi có bé Lan Anh theo các thầy cô đi sơ tán - bỗng chộn rộn hẳn lên bởi dân quân xã vừa bắt được một tên phi công. Nghe người làng bảo: đây là một tên phi công Mỹ, dòng dõi. Chính phủ Mỹ sẵn sàng đúc một tượng bằng vàng bằng đúng trọng lượng và kích cỡ của người tù binh này để đổi lấy anh ta. Câu chuyện khiến ai cũng tò mò và Lan Anh khi đó cũng chỉ nhớ được thế.

Dòng chảy cuộc sống trôi đi lôi theo bao kí ức tuổi thơ, Trở thành cô giáo dạy ngoại ngữ, văn chương chưa hề mảy may gõ cửa người đàn bà này. Thế nhưng, một sự kiện chính trị trong quan hệ Việt  - Mỹ đã đánh thức kí ức của chị. Hơn 30 năm sau, tức là vào năm 2000, người tù binh năm xưa đã là một nghị sĩ nổi tiếng của Mỹ có chuyến viếng thăm Việt Nam. Người cựu tù binh ấy chính là Thượng sĩ John McCain, người đang tranh cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2008.

Những hành động thiện chí của John McCain nhằm góp phần hàn gắn mối quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ đã làm nảy sinh nơi chị ý định viết cuốn sách lấy từ cảm hứng chính từ người cựu tù binh năm xưa.

Ý định là một chuyện, nhưng với một người đàn bà hơn 50 tuổi lần đầu tiên cầm bút, mọi chuyện không phải dễ. Sự nghiệt ngã của số phận đã đưa đẩy buộc chị lao vào cuộc sống mưu sinh để nuôi đứa con trai mồ côi cha và giờ đây, khi đã trở thành doanh nhân thành đạt, nỗi ám ảnh quá khứ lại thôi thúc, buộc chị cầm bút.

Lê Lan Anh lí giải về nội dung mà mình đề cập trong cuốn tiểu thuyết rằng: Tôi chỉ viết những gì mình biết, những gì mình trải nghiệm và những ám ảnh mình. Vì thế khác với những nhà văn khác khi viết về đề tài chiến tranh, chị đã đi vào diễn tả quá trình thức tỉnh của người phi công bằng những cảm nhận của riêng mình, ở ngay trên mảnh đất mà câu chuyện đã hằn sâu trong kí ức chị. Cái cách lựa chọn đề tài đi vào khai thác sự thức tỉnh của nhân vật "Ở đất kẻ thù" là điều có ý nghĩa trong thời đại hôm nay khi mà cả 2 bên Việt - Mỹ đang cố gắng xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp.

Kể từ ngày có ý tưởng, phải 6 năm sau tiểu thuyết Ở đất kẻ thù mới hoàn thành. Có lẽ là người cầu toàn và cũng là tâm lí của người ngoại đạo cầm bút, chị đã bỏ mọi lo toan cuộc sống, đằng đẵng hàng năm trời vào ra các thư viện, tìm cuốn sách, bài báo, bộ phim nói về chiến tranh. Điều mà chị băn khoăn là, trong nhiều cuốn sách và bộ phim do người phía bên kia miêu tả về "Việt cộng", kể cả nhưng bộ phim từng được giải thưởng lớn, thì thường thấy rằng họ chưa thấu đáo và thậm chí còn ngô nghê.

Vì thế khi lấy cảm hứng nguyên mẫu là John McCain, chị đã sang Mỹ sống 3 năm, dành nhiều thời gian để tìm hiểu văn hóa và con người Mỹ, quan trọng nhất theo chị là cách sống và lối tư duy của người Mỹ. 3 năm ấy, với một khoản tiền không nhỏ, chị dồn cho nhân vật của mình, hoàn toàn không dính dáng đến kinh doanh.

Câu chuyện trong tiểu thuyết được xây dựng trong bối cảnh ở một làng quê hẻo lánh của miền Bắc VN những năm chiến tranh khốc liệt nhất. Nhân vật chính của câu chuyện là lão nông Bi cùng cô gái 14 tuổi tên Na và người phi công Mỹ bị bắt sống. Trong 20h bị giam giữ tại làng Hà - nơi 2 cha con ông Bi sống - người tù binh đã được chứng kiến, trải nghiệm sự khốc liệt và tàn bạo của cuộc chiến. Nhưng quan trọng hơn là tấm lòng nhân hậu đầy tính nhân văn của bé Na hồn nhiên đã lay động và cảm hóa hoàn toàn viên phi công Mỹ. Trong cái làng hẻo lánh ấy - ở đất kẻ thù - anh ta đã nhận ra một điều rằng: lòng nhân ái giúp con người vượt qua sự ngăn cách về địa lý, về rào cản ngôn ngữ, về ý thức hệ, về đẳng cấp để đến được với nhau. Đó chính là thông điệp mà tác giả Lê Lan Anh muốn bày tỏ qua tiểu thuyết của mình.

Có một điều đặc biệt là, lấy cảm hứng từ một nguyên mẫu có thật - một nhân vật "có giá" của Mỹ, vậy mà chưa bao giờ chị có ý định tìm gặp ông ta. Nhưng chị bảo: trên bàn viết của tôi bên Mỹ luôn có hình của John McCain. Ông ta đẹp và tôi luôn nhìn ngắm ông ta trong quá trình sáng tác. Tôi yêu nhân vật của tôi, nhưng tôi không muốn gặp ông vì sợ mất mầm cảm xúc mình nuôi dưỡng bấy lâu.

Cái mầm cảm xúc ấy đã được cây bút nghiệp dư giàu tâm huyết, đầy đam mê, tràn nghị lực làm nên một tác phẩm nhỏ xinh mang ý nghĩa sâu sắc trong thời đại hôm nay, khi mà "vai trò của các cựu binh Mỹ khi trở thành những chính khách như Thượng nghị sĩ John McCain của Đảng Cộng Hòa hay John Kerry của Đảng Dân chủ là những nhân tố tích cực thúc đẩy sự xích lại gần nhau của 2 quốc gia vốn là đối thủ trong một cuộc chiến tranh đẫm máu.

Dường như "nhà văn trẻ" này chưa muốn dừng ở đây. Chấm dứt những việc buộc phải làm để dành thời gian làm những điều mình thích, chị đang theo học khóa bồi dưỡng ngắn hạn của Trường viết văn Nguyễn Du. Hỏi: Chị có ý định trở thành một người viết văn chuyên nghiệp? Chị bảo rằng: Học là để bù đắp những thiếu hụt của người viết văn "amatơ" và cũng không mê văn chương, nhưng văn chương là phương tiện tốt nhất để chuyển tải suy nghĩ của người viết tới người đọc, vì thế phải học cách sử dụng phương tiện này cho hoàn hảo.

Cuốn tiểu thuyết thứ 2 của chị cũng đã bắt đầu, lại vẫn đề tài chiến tranh - về đường Trường Sơn. Nghe nói, chị sẽ lại sang California để tìm hiểu cuộc sống của người Việt ở bên ấy nhằm làm tròn đầy tính cách các nhân vật trong tiểu thuyết này. Không hiểu sao tôi thấy tin rằng: một người đàn bà năng động, quyết liệt và tự tin như chị, đã từng trải nghiệm trong cuộc sống sẽ thành công ở cuộc chơi mới mẻ này, dù rằng nó cũng không ít cam go như thương trường.

Theo Sức Khoẻ& Đời sống

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác