Nhà văn Võ Thị Xuân Hà : “Mọi con đường đều dẫn đến thành Rome”

Có một thế hệ trẻ viết văn và được rất nhiều sự chú ý của dư luận, đó là thế hệ 8X. Chúng tôi có cuộc trao đổi rất thẳng thắn về vấn đề này với nhà văn Võ Thị Xuân Hà- Phó ban công tác Nhà văn trẻ (Hội Nhà văn Việt Nam).

- Những năm gần đây, văn học trẻ, đặc biệt là văn học của thế hệ 8X đang tạo nên những ấn tượng khá mạnh mẽ đối với độc giả. Là Phó Ban công tác nhà văn trẻ, chị có thể cho biết những hứa hẹn ở các tác giả 8X hiện nay?

Thú thực, tôi chỉ đơn thuần là người viết trước các bạn. Nếu nói được ai là người sẽ trở thành nhà văn thực thụ trong nay mai, e phải là một nhà chiêm tinh hay thầy tướng (cười)… Tôi chưa bao giờ xem một cuộc chạy đua đường dài mà kỳ vọng vào những người chạy ở hàng cuối. Trong văn học lại khác hẳn, không có một công thức và định lượng nào đo đếm. Cái duy nhất có thể đo đếm được , đó là sự khác biệt giữa ý thức háo danh và ý chí kiệt cùng trong sáng tạo. Tôi đã từng khuyên một cây bút 8X: Hãy bỏ việc thu nhập chưa cao để ngồi nhà viết truyện. Nếu bạn ấy biết được ý nghĩa đích thực của lời khuyên này, có thể sẽ trở thành một nhà văn thực thụ trong nay mai.

- Ban công tác Nhà văn trẻ (BCTNVT) đã tạo ra được những sân chơi rất bổ ích cho những người viết trẻ như các kỳ hội nghị viết văn trẻ, Sân thơ trẻ tại Văn Miếu của Ngày thơ hàng năm, mới đây là cuộc toạ đàm về hai cuốn sách của thế hệ cầm bút còn rất mới mẻ, đó là “Truyện ngắn 8X” và “Vũ điệu thân gầy”. Nhưng- hình như, Ban nhà văn trẻ chỉ làm công tác của nhà tổ chức, còn việc “đá bóng” thế nào là do người viết, và “cái còi” thì phó mặc cho các nhà phê bình?

Bạn đã nói đúng tinh thần của những cuộc toạ đàm. BCTNVT chỉ làm công tác của nhà tổ chức. Nhưng, nếu nói đá bóng như thế nào là do người viết thì coi như bạn cũng định tước đi quyền của người viết ngay trong chính buổi toạ đàm của họ. Còn việc, "cái còi" thì phó mặc cho các nhà phê bình- đúng, vì các nhà phê bình ngồi điều khiển phía trên chính là để thay mặt cho BCTNVT. Không nhất thiết những người phụ trách Ban phải ra mặt.

- Nhưng, có ý kiến cho rằng những hoạt động trên chưa thực sự nhằm phát hiện, bồi dưỡng những cây bút mới, cũng như những hoạt động hỗ trợ, kích thích sáng tác cho các tác giả trẻ một cách có chiều sâu và chất lượng?

Hội Nhà văn Việt Nam thành lập BCTNVT mục đích để tập hợp lực lượng viết trẻ, khuyến khích sáng tác, thông qua những cuộc gặp mặt, Hội nghị viết văn Trẻ, sân thơ, toạ đàm… Nếu nói Hội và BCTNVT chưa chú trọng lắm đến việc phát hiện, bồi dưỡng những cây bút mới, e rằng, bạn tin phải có Hội và Ban này, bạn hay ai đó mới trở thành nhà văn? Ngày trước, khi tôi được gọi đến để dự lễ kết nạp hội viên, tôi mới biết đến cái nhà số 9 Nguyễn Đình Chiểu, khi ấy tôi đã có mấy giải thưởng, đã in khá nhiều truyện, đã được nhiều bạn đọc biết đến. Không phải tôi so sánh mình với các bạn hiện nay. Nhưng tôi muốn các bạntin một điều rằng văn chương là chỉ do chính mình làm nên mà thôi. Tất cả mọi cuộc hội ngộ, hội họp, ban này ban nọ… cũng cốt giúp mình nhận định chính xác hiện nay mình đang đứng ở đâu. Không kỳ vọng vào ai thì mình không bao giờ thất vọng. Tuy nhiên, câu hỏi này cũng khiến những người làm công tác phong trào như tôi suy nghĩ rằng thực sự mình còn rất nhiều khiếm khuyết trong việc giúp các bạn trẻ bước đi thật tự tin và vững chãi. Chẳng bao giờ có thể hài lòng với công việc và trọng trách mà mình được giao phó.

- Đa số các cây viết trẻ hiện nay rất ít quan tâm, thậm chí bất cần vai trò của Hội Nhà văn, theo chị, đây là biểu hiện của việc “coi trời bằng vung” hay sự bất kính của thế hệ trẻ?

Chúng ta đã bàn nhiều về trách nhiệm của HNV và BCTNVT đối với các cây bút trẻ. Việc các cây bút trẻ ít quan tâm, thậm chí bất cần vai trò của HNV không có nghĩa là họ “coi trời bằng vung”. Bởi, HNV cũng như BCTNVT không phải là Trời của các cây bút. Nên không thể trách các cây bút trẻ bất kính được. Mọi con đường đều dẫn đến thành Rome mà (cười)…

- Thế hệ 9X đang trưởng thành và đe doạ sẽ phế truất ngôi vị độc tôn của 8X hiện nay. Theo chị, 8X, với những tên tuổi như Từ Nữ Triệu Vương, Lynh Bacardi, Vi Thuỳ Linh, Nguyễn Thế Hoàng Linh, Trần Thu Trang, Trương Quế Chi… đã đạt được đỉnh cao chưa, hay sẽ còn phải chờ thời gian kiểm nghiệm và chắt lọc?

Ngay cả với chúng tôi, những người ở thế hệ 6X, 5X… còn chưa dám nói mình đã đạt đến đỉnh cao hay chưa. Cái đỉnh ấy còn chờ xã hội và thời gian kiểm nghiệm và chắt lọc. Những tên bạn nêu trên thực ra hiện nay vẫn còn là những tác giả trẻ. Và hình như chính những người đó còn đang tự định danh cho mình tốt hơn. Hãy để cho họ làm cái việc cần làm của mình. Chúng ta đừng lo 9X sẽ lấn át, đe doạ vị trí độc tôn của 8X hiện nay, vì 8X cũng chưa phải đứng ở ngôi vị độc tôn trong sự mới mẻ. Nói như vậy thì những tác giả viết văn rất khá (ví như tác giả đoạt giải nhất truyện ngắn báo Văn Nghệ vừa qua hiện nay đã 62 tuổi) họ sẽ được xếp vào đâu? Và đâu phải cứ đứng được ở một ngôi vị nào đó là sẽ đứng mãi ở đó. Nhất là trong văn chương. Đó là dòng chảy không ngừng của tinh thần dân tộc. Không có vị trí độc tôn cho thế hệ nào.

Theo Hanoinet

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác