Những cuốn sách sẽ ngấm dần vào tâm thức xã hội

Hôm nay 9-1, Quĩ dịch thuật mang tên Phan Chu Trinh - nhà canh tân lớn của VN thế kỷ 20 - chính thức ra mắt. Với mục tiêu dịch và in ấn 1.000 đầu sách tinh hoa của tri thức nhân loại trong mười năm tới, các trí thức hàng đầu VN đã và đang tập hợp lại để góp sức cùng quĩ dịch thuật này mang tới cho bạn đọc các thế hệ những hành trang trí tuệ không thể thiếu để bước vào thời toàn cầu hóa.

Những cuốn sách sẽ ngấm dần vào tâm thức xã hội - ảnh 1

Trao đổi với PV, giáo sư Nguyễn Trọng Chuẩn - nguyên viện trưởng Viện Triết học, phó chủ tịch Quĩ dịch thuật Phan Chu Trinh - nói:

 Chúng tôi cần khoảng 30 tỉ đồng cho việc in ấn 1.000 đầu sách. Ở các nước như Nhật Bản (thời Minh Trị), Trung Quốc (thời Cách mạng dân chủ tư sản) đều có chủ trương dịch và phổ biến các tác phẩm kinh điển phương Tây để nâng cao dân trí. Các mạnh thường quân của phong trào này là cả nhà nước và các nhà tư sản dân tộc.

Nhật Bản và Trung Quốc đã dịch mỗi năm hàng trăm đầu sách, nhiều nhất là sách thời “Khai sáng” ở châu Âu. Có thể lý giải được vì sao Nhật Bản và Trung Quốc lại có được sự bứt phá ngoạn mục trên trường quốc tế hiện nay - chính là bắt đầu từ những cuốn sách kinh điển được dịch và giới thiệu có hệ thống từ đầu thế kỷ 20.

Lẽ ra Nhà nước ta cũng  cần phải có một chiến lược về vấn đề này, nhưng đợi Nhà nước thì lâu quá.

- Không phải đến bây giờ chúng tôi mới bắt tay vào công việc. Thực chất, phần đầu của dự án đã “chạy” khá êm với sự ra đời của Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới. Trong một năm hoạt động chúng tôi đã ra được khoảng 50 đầu sách, với những tựa sách  rất giá trị như: J.S. Mill: Bàn về tự do; A.Einstein: Thế giới như tôi thấy. G.Le Bon: Tâm lý học đám đông; M.Harrington: Có một nước Mỹ khác; Plato - Xenophon: Socrates tự biện...

Có những cuốn như Phê phán lý tính thuần túy của Kant hay Hiện tượng học tinh thần của Hegel. Nay có sự ra mắt chính thức của quĩ, các hoạt động của chúng tôi vẫn sẽ đi theo hướng của Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới, chọn dịch những tác phẩm kinh điển của nhân loại từ cổ đại đến hiện đại, nhưng có điều kiện và tư cách pháp nhân để mở rộng phạm vi vận động các đối tượng xã hội tham gia ủng hộ quĩ, từ đối tác dịch sách đến vận động tài trợ, in ấn, phát hành.

* Thưa giáo sư, có một khó khăn là dịch sách kinh điển vô cùng khó, mà người giỏi ngoại ngữ thì có rất nhiều cơ hội làm việc hấp dẫn hơn là dịch sách - vừa ít tiền vừa mất thời gian.

Hơn nữa, sách càng kinh điển thì càng khó bán, vậy lấy tiền đâu để trả cho các hoạt động dịch thuật, in ấn? Liệu các nhà trí thức thừa nhiệt huyết và thiếu kinh nghiệm thương trường như các ông có rơi vào vòng luẩn quẩn?

- Năm đầu hoạt động của Tủ sách tinh hoa, Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật VN có “xuất vốn” cho chúng tôi, nhưng  sau đó với tình hình phát hành rất khả quan của loạt sách đầu tiên, chúng tôi đã có thể “lấy sách nuôi sách”. Không thể mong sách kinh điển bán chạy như sách tiếng Anh, vi tính, nhưng với số bản in 1.000 cho mỗi lần xuất bản, những cuốn như Tâm lý học đám đông, Bàn về tự do, loạt sách kỷ niệm 100 năm ngày sinh Einstein... thậm chí đã được tái bản đến lần thứ hai, đó thật sự là một thành công, hơn nữa, một dấu hiệu rất đáng mừng về văn hóa đọc.

Chúng tôi cũng xác định những cuốn sách như thế này “xuất bản một lần để bán trong 15-20 năm”, nó không bùng lên thành cơn sốt nhưng sẽ âm ỉ lan trong người đọc, mỗi ngày một chút, ngấm dần vào tâm thức xã hội và sẽ càng ngày càng có nhiều người tìm đọc.

Về hoạt động tìm kiếm tài trợ cho quĩ, chúng tôi cũng đã hướng tới chủ yếu là tư nhân, các tổ chức phi chính phủ và trước mắt là sứ quán của các nước có tác phẩm kinh điển được dịch. Các sứ quán Pháp, Mỹ, Đức đã giúp chúng tôi rất nhiệt tình.

Vấn đề kinh phí cho dịch giả quả thật là một khó khăn. Với khả năng ngoại ngữ và khả năng tiếng Việt của mình, các dịch giả được chúng tôi trân trọng mời tham gia như Bùi Văn Nam Sơn, Cao Việt Dũng hay Nguyễn Cảnh Bình đều có những lời mời hấp dẫn hơn về mặt tài chính. Nhưng họ thật sự yêu công việc mà mình đang làm, họ say mê với các tác phẩm chứa đựng tri thức nhân loại.

Chúng tôi và cả người đọc thật may mắn có được một đội ngũ những người đồng hành tuyệt vời như vậy. Chỉ có điều những người như vậy trong đội ngũ chưa nhiều và người trẻ lại càng ít hơn. Chúng tôi hi vọng đội ngũ dịch giả sẽ được bổ sung từ chính trong số độc giả đang bắt đầu đọc những cuốn sách kinh điển của Quĩ dịch thuật Phan Chu Trinh, ngay từ hôm nay.

* Xin chân thành cảm ơn giáo sư.

(Theo TT)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác