Thơ trẻ - khao khát kiếm tìm và khẳng định

Dạ Thảo Phương, Vi Thuỳ Linh, Nguyễn Thuý Hằng, Phan Huyền Thư, Nguyễn Vĩnh Tiến trình diễn thơ đã không còn là điều lạ, bởi tên tuổi của họ đã có chỗ đứng vững chắc trong lòng khán giả. Thế nhưng, tại Ngày Thơ Việt Nam lần thứ VI, sẽ có những gương mặt trẻ tham gia trực tiếp vào màn trình diễn thơ.

Đặng Hải YếnĐặng Hải Yến

Vừa thú vị với các nhân tố mới, vừa e ngại bởi người trẻ chưa thể vững tay, ngày thơ năm nay hứa hẹn quá nhiều điều bất ngờ và ấn tượng.
Với những tiết tấu, động tác đầy tính biểu cảm nhưng không lời của kịch hình thể, ai cũng tò mò, chưa biết thơ của Hồ Huy Sơn sẽ “mở miệng” kiểu gì. Từ thông tin ban đầu là Nguyễn Vĩnh Tiến hát chèo, giờ thay bằng cái tên Đoàn Văn Mật, loại hình trình diễn đầy chất dân dã này liệu có thích hợp với thơ trẻ? Và một Đặng Hải Yến đến ngày thơ chỉ để đọc thơ chứ không trình diễn, bởi sự phân vân rất thật giữa thơ và đời. Xem ra, các nhà thơ trẻ cũng đang đau đầu trong việc lựa chọn hướng đi của chính mình.

Đặng Hải Yến: Thơ đã không còn đủ sức đứng một mình?

Trước thực trạng thơ in tràn lan, ồn ào và rất ít người đọc, tôi không quá kì vọng vào điều gì. Ngày thơ cũng đã trở thành một ngày hội, ai cũng đem đến những cái mới với những niềm hân hoan, còn tôi đến để... ĐỌC thơ của mình. Năm nay việc lựa chọn chủ đề trình diễn thơ của sân trẻ là chủ đạo, vì có thể đang là mốt với độc giả. Riêng tôi thì nghĩ thế này: Ngôn ngữ thơ, bản thân nó phải mang được các yếu tố khác như âm thanh, ánh sáng, nhạc điệu… vì vậy không cần tới bất cứ một yếu tố phụ trợ nào khác. Nhưng không phải tôi quay đi, có thể tôi sẽ đứng XEM đến cuối cùng và vỗ tay hoan nghênh.

Tất nhiên, đôi khi tôi cũng phân vân, không biết có phải trong thời đại mở, công nghệ thông tin này, người sáng tạo dần sợ mất đi độc giả mà tìm đến sự truyền đạt ngôn ngữ của thơ bằng cách kết hợp với loại hình nghệ thuật khác hay không, hay ngôn ngữ của thơ đã không còn đủ sức để tự đứng vững một mình?

Ban đầu, tôi nghĩ đơn giản thơ như một sự giải toả, giãi bày, nhưng giờ tôi nghĩ khác, tôi đến với thơ là để tự khẳng định mình, đi tìm chính mình, giờ đang là đi tìm cho mình một đường hướng, vì vậy mà tôi không muốn ồn ào. “Đàn một khúc trăng chảy tràn mắt ướt" và "Những cơn mơ khuya rách” là hai bài mà tôi sẽ đọc, chất lượng hay dở thế nào đó là tự độc giả đánh giá. Tất nhiên, khi nghe đọc và đọc văn bản hoặc đọc trong không khí như thế nào là mỗi người đã có những cách cảm nhận khác nhau rồi.

Hồ Huy Sơn: Phải hết sức chú ý để thơ không bị lấn át.

Thơ trẻ - khao khát kiếm tìm và khẳng định - ảnh 2

Trình diễn thơ là một loại hình vốn rất phổ biến ở phương Tây. Trước đây nhà thơ Nguyễn Duy cũng đã từng thực hiện ở Việt Nam, nhưng nó vẫn khá mới mẻ với công chúng. Dẫu vậy, những buổi trình diễn thơ mà tôi từng theo dõi thì bao giờ cũng chật ních khán giả. Theo tôi, trình diễn thơ là sự kết hợp giữa thơ và trình diễn, trong đó, các nhà thơ phải hết sức chú ý, để thơ không bị “lấn át”. Ngoài thơ đóng vai trò chính, thì còn cần những yếu tố khác như âm thanh, ánh sáng, ngôn ngữ, hình thể… để tăng sức “nặng” và giúp độc giả hiểu rõ hơn về sáng tác của mình.

Đưa trình diễn thơ vào sân thơ truyền thống, tôi thấy không có gì là “ngông” cả! Trên thực tế, ngâm hoặc đọc thơ, đều là trình diễn thơ đấy chứ. Từ năm 2007 trở lại đây, những nhà thơ trẻ đã quyết liệt đổi mới, tìm tòi và sáng tạo khi kết hợp thơ với hình thể, âm thanh, ánh sáng, đặc biệt là tương tác thơ với loại hình nghệ thuật thứ hai. Hơn nữa, điều dễ nhận thấy ở trình diễn thơ đó chính là nỗ lực của những người làm thơ, nỗ lực để đưa thơ đến gần hơn với công chúng. Ai cũng vậy, thưởng thức mãi một món ăn nào đấy chắc chắn sẽ tạo ra cảm giác nhàm, vì thế, trình diễn thơ một phần nào đó đáp ứng nhu cầu thay đổi trong việc thưởng thức của công chúng.

Trong Ngày thơ năm nay, tôi sẽ cùng với hai diễn viên của Nhà hát Múa rối TƯ là Quang Huy và Hoàng Anh trình diễn 3 bài thơ: Đồng vọng, Sự điên rồ của ngàyChăn trâu. Đó là khát khao đi tìm và thể hiện cái tôi trong thơ. Nét mới của năm nay chính là sự tương tác giữa thơ với chèo, ca nhạc, sắp đặt… Còn tiết mục của tôi, sẽ là hình thể. Tôi không có khát vọng gì nhiều, chỉ mong nhận được sự chia sẻ, đồng cảm từ phía độc giả dành cho thơ của mình.

Đoàn Văn Mật: Sự hiện diện của chèo, chầu văn, ca trù... cạnh thơ là rất Việt Nam.

Trình diễn thơ là một loại hình nghệ thuật có sự kết hợp và hỗ trợ của kịch, các thao tác hình thể, nghệ thuật sắp đặt, âm nhạc, chèo, chầu văn và ca trù... nhằm làm cho thơ trở nên đa dạng, phong phú và hấp dẫn với người yêu thơ hơn. Để trình diễn thơ thành công thì sự tương tác phải phù hợp với nội dung, thể thơ lối thơ, rồi cả hình ảnh, âm thanh, ánh sáng... Tất cả những yếu tố trên phải được phối hợp một cách nhịp nhàng uyển chuyển.

Tuy trình diễn được coi là loại hình nghệ thuật sản sinh từ phương tây nhưng khi vào nước ta, nó đã có những thay đổi phù hợp với văn hoá và con người Việt Nam. Sự hiện diện của chèo, chầu văn, ca trù... cạnh thơ là rất Việt Nam. Hiện nay khán giả tiếp cận nó vì tò mò nhiều hơn là thích thú, nên để trình diễn thơ có một đời sống thực thụ trong thơ ca hiện đại thì phải có thời gian dài.

Trong ngày thơ VI, tôi sẽ kết hợp Thơ với nghệ thuật chèo truyền thống. Người trực tiếp tham gia cùng trong tiết mục này là nghệ sỹ Thanh Ngoan và các nghệ sỹ khác của nhà hát chèo Việt Nam.

Theo VTC

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác