Văn học cho thiếu nhi – hy vọng vào tác giả trẻ

(Cinet)- Đó là những trang sách vô cùng đẹp, vô cùng trong sáng và lành mạnh. Những trang sách mà trong đó nhà văn đã xác định đối tượng của mình là ai, bởi vậy, những chủ đề, hình tượng, ngôn ngữ của câu chuyện, của lời thơ vô cùng sáng rõ...

Ảnh minh hoạẢnh minh hoạ

Dù cho những tình tiết, dung lượng trong các tác phẩm luôn phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ em, nhưng những tư tưởng lớn, tinh thần lớn, tình cảm lớn lại không hề có chút “tiết kiệm” trong các sáng tác cho các em. Nhà văn Tô Hoài đã từng nói : Sáng tác cho các em phải là những sáng tác phản ánh lên từ đời sống của các em để dạy dỗ các em. Ngoài ra, những tác phẩm viết cho thiếu nhi ngày ấy cũng luôn mang nét hồn nhiên, vui tươi. Một nhà văn Nga đã từng nói : “Viết cho trẻ phải vui tươi, hấp dẫn, dầu là những việc nghiêm chỉnh nhất. Tiếng cười không chỉ là nghịch ngợm mà cũng là nghiêm chỉnh, dạy dỗ”. Bởi thế, những sáng tác thành công cho thiếu nhi đều là những trang truyện, lời thơ, nét tranh lấp lánh sự vui nhộn, hóm hỉnh, gợi nhớ gợi nghĩ cho lứa tuổi vốn vui tươi về bản chất, đang sống và lớn lên trong tiếng cười và niềm vui.

Nhìn lại đội ngũ các nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi ai cũng thấy một sự thiếu hụt lớp trẻ. Các nhà văn nổi tiếng viết cho thiếu nhi như Tô Hoài, Vũ Tú Nam (nguyên Tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam)… cũng đã tuổi “xưa nay hiếm”, lớp trẻ như Nguyễn Nhật Ánh cũng đã ngoài 50, còn ở miền bắc độ tuổi 30, 40 hầu như không có ai nổi bật. Hội Nhà văn bên cạnh sự góp mặt của một số nhà văn mới, viết cho thiếu nhi như: Nguyễn Ngọc Ký, Quế Hương, Hồ Việt Khuê, Hoài Khánh... lại phải ngậm ngùi tiễn đưa ba nhà văn tiêu biểu: Phạm Hổ, Võ Quảng, Trần Thanh Địch.

Các tác phẩm cho thiếu nhi không chỉ đơn thuần về lứa tuổi trẻ em mà về cả người lớn, về những chủ đề, hình tượng mà cả trẻ em và người lớn đều quan tâm, hằng sống và hằng mơ ước. Hơn ở đâu hết, trong các tác phẩm viết cho các em, lời văn lời thơ phải là ngôn ngữ văn hoá, ngôn ngữ nghệ thuật. Học tập và vận dụng lời ăn tiếng nói của quần chúng (trong đó có trẻ em) là con đường tốt làm cho câu chữ ngày thêm giàu có. Ngay cả những phần tranh minh hoạ cũng đã được đưa vào trong tác phẩm đúng mực để giúp các em lĩnh hội sâu xa hơn, vui thú hơn đời sống bên trong từng con chữ. Minh hoạ chính là nội dung thứ hai của sách. Hình tượng ngôn ngữ và hình tượng hội hoạ cùng sống trong kí ức tuổi thơ như một dấu ấn bền vững vượt qua thời gian.

Dù vậy, thì những nhà văn sáng tác cho thiếu nhi vẫn luôn có hạnh phúc riêng của mình. Niềm hạnh phúc đó, thể hiện đặc biệt trong lời nói của cố nhạc sĩ Lưu Hữu Phước : “Nếu văn nghệ sĩ là kỹ sư tâm hồn và nhà giáo dục cũng là kỹ sư tâm hồn thì văn nghệ sĩ sáng tác cho thiếu nhi là hai lần kỹ sư tâm hồn”. Hy vọng rằng, nhiều nhà văn trẻ  có được vinh hạnh “là hai lần kỹ sư tâm hồn”. Họ đã tạo nên cho lớp lớp thiếu nhi một đời sống, một món ăn tinh thần vô cùng phong phú và quí giá. Và một điều đặc biệt quan trọng là, thông qua các tác phẩm của mình viết về thiếu nhi, viết cho thiếu nhi, họ đã đặt chức năng giáo dục trong tác phẩm của mình lên hàng đầu.

BT

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác