HÀ TĨNH - Chùa Chân Tiên

(Cinet-DL)- Trên lưng chừng của đỉnh Am Tiên hùng vĩ có chùa Chân Tiên là ngôi chùa cổ, được xây dựng vào đời nhà Trần (thế kỷ XIII). Sở dĩ chùa mang tên Chân Tiên bởi trên một tảng đá rộng lớn, bằng phẳng tự nhiên xuất hiện những “dấu chân” hết sức kỳ lạ.
1. Tên di sản/Di tích: Chùa Chân Tiên.
HÀ TĨNH - Chùa Chân Tiên - ảnh 1

2. Thời gian: Chùa Chân Tiên được xây dựng vào thể kỉ 13 dưới thời nhà Trần .
3. Năm công nhận: Năm 1992, Bộ Văn hóa- Thể thao đã công nhận chùa Chân Tiên là di tích lịch sử cấp Quốc gia.
4. Vị trí/Địa hình: Chùa Chân Tiên nằm trên núi Tiên An thuộc xã Thịnh Lộc huyện An Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
Địa hình tỉnh Hà Tĩnh chiếm hầu hết là đồi núi với 80% diện tích tự nhiên, đồng bằng có diện tích nhỏ, bị chia cắt bởi các dãy núi, sông suối.
Có thể chia làm 4 dạng địa hình sau:
+ Núi trung bình uốn nếp khối nâng lên mạnh: Kiểu địa hình này tạo thành một dãy hẹp nằm dọc theo biên giới Việt Lào, bao gồm các núi cao từ 1000 m trở lên.
+ Núi thấp uốn nếp nâng lên yếu: Kiểu địa hình này chiếm phần lớn diện tích của tỉnh có độ cao dưới 1000 m, cấu trúc địa chất tương đối phức tạp.
+ Thung lũng kiến tạo - xâm thực: Kiểu địa hình này chiếm một phần diện tích nhỏ. Độ cao chủ yếu dưới 300 m, bao gồm các thung lũng sông Ngàn Sâu, nằm theo hướng song song với các dãy núi, cấu tạo chủ yếu bởi các trầm tích vụn bở, dễ bị xâm thực.
+ Vùng đồng bằng Hà Tĩnh nằm dọc theo ven biển với có địa hình trung bình trên dưới 3m, bị uốn lượn theo mức độ thấp ra cửa biển từ vùng đồi núi phía Tây, càng về phía Nam càng hẹp.
Nhìn chung, địa hình tương đối bằng phẳng nhất là vùng hình thành bởi phù sa các sông suối lớn trong tỉnh, đất có thành phần cơ giới từ thịt trung bình đến nhẹ.
5. Thổ nhưỡng: Diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh là 605.574 ha.
Có thể chia làm 5 nhóm chính bao gồm:
- Đất nông nghiệp 103.720 ha, chiếm 17,13%
 - Đất lâm nghiệp 231.100 ha, chiếm 38,16%
- Đất chuyên dùng 45.700 ha, chiếm 7,55%, đất ở 6.920 ha, chiếm 1,14%
- Đất chưa sử dụng còn khá nhiều: 218.134 ha, chiếm 36,02% diện tích đất tự nhiên.
Đất đai, thổ nhưỡng ở Hà Tĩnh chủ yếu thích hợp cho trồng cây lương thực và cây công nghiệp ngắn ngày.
6. Khí hậu: Hà Tĩnh nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa với đặc trưng của khí hậu miền Bắc có mùa đông lạnh.
Tuy nhiên, do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ lục địa Trung Quốc tràn về bị suy yếu nên mùa đông đã bớt lạnh hơn và ngắn hơn so với các tỉnh miền Bắc và chia làm hai mùa rõ rệt 1 mùa lạnh và 1 mùa nóng. 
Nhiệt độ bình quân ở Hà Tĩnh thường cao.
Hà Tĩnh là tỉnh có lượng mưa nhiều ở miền Bắc Việt Nam, trừ một phần nhỏ ở phía Bắc, còn lại các vùng khác có lượng mưa bình quân hàng năm đều trên 2000 mm, cá biệt có nơi trên 3000 mm.
7. Dân cư: Theo niên giám thống kê Hà Tĩnh 2011, Hà Tĩnh có 1.229.197 người, giảm so với điều tra dân số năm 1999, do một bộ phận dân di cư chuyển đến các địa phương khác sinh sống mà chủ yếu là ở các tỉnh phía Nam.
Dân tộc chủ yếu sống tại Hà Tĩnh là người Kinh và một dân tộc thiểu số khác cùng nhóm với người Kinh là người Chứt, Thái, Mường, Lào sống ở các huyện: Hương Sơn, Vũ Quang, Hương Khê với khoảng vài ngàn người sống ở miền núi.
8. Tóm tắt nội dung: 
8.1. Tổng quan kiến trúc:

Kiến trúc chùa gồm hai nhà: nhà bên trái (chùa thứ nhất) và nhà bên phải (chùa thứ hai). 
- Nhà bên trái thờ Phật Tổ, được xây dựng bằng vôi vữa theo kiến trúc tứ trụ, có 3 gian, xung quanh có tường bao bọc.
Chùa được lợp ngói vảy, hai bên hiên chùa thờ hai vị: quan Văn (bên trái) và quan Võ (bên phải).
- Nhà bên phải thờ Thánh Mẫu bao gồm các công trình như nhà Thượng điện, kiệu Long đình và nhà Bái đường với diện tích 56m2…
- Các công trình này đều được trang trí hoa văn, họa tiết khá tinh xảo như hình rồng, hình mặt trăng, hoa lá v.v... 
- Trong chùa Chân Tiên hiện nay còn lưu giữ một số hiện vật thờ tự quý hiếm như: các pho tượng Phật, lư hương, trống, hương án, cờ Phật…
8.2. Giá trị lịch sử:
Những dấu chân kỳ lạ trên mặt đá
Trên lưng chừng của đỉnh Am Tiên hùng vĩ có chùa Chân Tiên là ngôi chùa cổ, được xây dựng vào đời nhà Trần (thế kỷ XIII). Sở dĩ chùa mang tên Chân Tiên bởi khởi thủy, tại địa điểm xây dựng chùa, trên một tảng đá rộng lớn, bằng phẳng tự nhiên xuất hiện những “dấu chân” hết sức kỳ lạ.
Nằm cách nền chùa Chân Tiên hiện nay khoảng 80m về phía đông, trên mặt một tảng đá hoa cương bằng phẳng ngay giữa dòng suối Ngọc, có hai vết in lõm vào mặt đá.
Một vết rất giống bàn chân phải của một người phụ nữ bởi gót chân thon tròn, nhỏ nhắn, có chiều dài gần 40cm, rộng 18cm. Một vết cách vết chân Tiên khoảng 20cm, có một vết lõm rất giống với dấu chân ngựa (vó ngựa), có kẽ móng rõ ràng có chiều dài gần 25cm, rộng 16cm.
Ngoài hai vết chân kỳ lạ trên, cách đó khoảng 15m về phía nam còn có một dấu chân to lớn hơn, với đầy đủ hình hài 5 ngón chân và một gót chân lõm sâu cũng trên một tảng đá bằng phẳng.
Vết chân này được người dân ở đây cho hay là vết chân của ông Bành Tổ – người đã có công gánh đá ngăn sông để người dân có thêm đất cấy trồng. Cách đỉnh Am Tiên khoảng 3km, về phía Tây Nam, trên một tảng đá ở đỉnh Bồng Sơn người ta cũng phát hiện ra một “dấu chân” có hình hài giống y hệt dấu chân này.
Cạnh dấu chân ông Bành Tổ còn có một chú rùa đá dài gần 1,5m, chiều ngang mai rùa rộng gần 90cm, với đầy đủ đầu, mắt và mai.
HÀ TĨNH - Chùa Chân Tiên - ảnh 2
HÀ TĨNH - Chùa Chân Tiên - ảnh 3
HÀ TĨNH - Chùa Chân Tiên - ảnh 4
HÀ TĨNH - Chùa Chân Tiên - ảnh 5
Một số hình ảnh về cảnh chùa và những vết chân (nguồn: sưu tầm internet)
Đăng Huy (Tổng Hợp)
Nguồn tài liệu tham khảo:

vi.wikipedia.org;
http://hatinh.gov.vn/;
http://hatinh24h.com.vn/

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác