Khám phá tháp Chăm và hòa mình vào Lễ hội Katê, Bình Thuận

(Cinet) – Đến với tháp Pô Sah Inư (Bình Thuận), du khách có thể cảm nhận được kiến trúc độc đáo, tinh tế của các cụm tháp và khám phá nét văn hóa đặc trưng của người Chăm xưa.

Bình Thuận được biết đến với nhiều cảnh đẹp sơn thủy hữu tình nổi tiếng như: Mũi Né, Cà Ná, Cù Lao Nâu, Hòn Bà, Đồi Dương, chùa Cổ Thạch, Chùa Ông, Lầu Ông Hoàng, mộ nhà thơ Nguyễn Thông, Hải đăng Khe Gà, Bàu Trắng,… Trong đó, Tháp Pô Sah Inư - một nhóm di tích đền tháp Chăm còn sót lại của Vương quốc Chăm Pa xưa, nằm trên đồi Bà Nài, thuộc phường Phú Hài luôn thu hút sự quan tâm của nhiều du khách.
 
Khám phá tháp Chăm và hòa mình vào Lễ hội Katê, Bình Thuận - ảnh 1
Tháp Pô Sah Inư. Ảnh: binhthuan.gov.vn

Theo nhà các nghiên cứu và khai quật khảo cổ, nhóm tháp này được xây dựng từ khoảng cuối thế kỷ thứ VIII, đầu thế kỷ thứ IX. Nhóm tháp này có phong cách kiến trúc Hòa Lai - một trong những phong cách nghệ thuật cổ của Chăm pa. Tuy chỉ có kích thước vừa và nhỏ, nhưng nó chắt lọc được những tinh hoa kỹ thuật kiến trúc và nghệ thuật trang trí của người Chăm xưa tạo nên vẻ uy nghiêm và kỳ bí. Hơn thế, đây còn là một trong những cụm tháp tồn tại tương đối nguyên vẹn cho đến ngày nay. Nơi đây thờ Thần Shiva, Thần lửa, Thần Nandin và công chúa Pô Sah Inư.
 
Khám phá tháp Chăm và hòa mình vào Lễ hội Katê, Bình Thuận - ảnh 2
Nhóm tháp này được xây dựng từ khoảng cuối thế kỷ thứ VIII, đầu thế kỷ thứ IX. Ảnh: dulichvtv

Truyền thuyết cho rằng, Pô Sah Inư là tên gọi của một vị công chúa Chăm - một người tài sắc vẹn toàn, theo đạo Bà-la-môn. Tuy nhiên nàng đem lòng yêu thương chàng Pôchok theo đạo Bà ni. Do khác biệt về tôn giáo nên hai người không thể kết hợp với nhau. Về sau công chúa Pô Sah Inư nghe lời khuyên của vua cha, nàng từ bỏ người yêu trở về với đạo của mình và giúp vua cha xây dựng cơ nghiệp. Người đã có công dạy cho người dân cách ứng xử, dạy nghề đánh cá, làm gốm, dệt vải... Từ những công trạng đó, người dân rất tôn kính bà. Khi mất đi, bà được nhân dân thần thánh hóa và lập đền thờ để ghi công. Hàng năm, cộng đồng Chăm ở Bình Thuận đều đến đây làm lễ Katê, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng thuận lợi, cho sự hòa hợp lứa đôi, sự sinh sôi nảy nở của con người và vạn vật.
 
Khám phá tháp Chăm và hòa mình vào Lễ hội Katê, Bình Thuận - ảnh 3
Hàng năm, cộng đồng Chăm ở Bình Thuận đều đến Pô Sah Inư để làm lễ Katê. Ảnh: dulichbinhthuan

Năm nay, Lễ hội Katê của đồng bào Chăm sẽ diễn ra từ ngày 29/9– 30/9/2016, tại di tích Tháp Chăm Pô Sah Inư (khu phố 5, phường Phú Hài, TP Phan Thiết) với nhiều hoạt động đặc sắc. Phần nghi thức sẽ do các chức sắc tôn giáo người Chăm huyện Hàm Thuận Bắc trực tiếp điều hành, theo đúng phong tục, tập quán truyền thống.

Mở đầu lễ hội Katê là lễ cúng Cầu an tại tháp chính do các chức sắc tôn giáo Bàni và Bàlamôn thực hiện. Lễ chính diễn ra vào sáng ngày 30/9 gồm: nghi lễ chào mừng Lễ hội Katê 2016, lễ phục, kiệu rước, nghinh, thỉnh và rước trang phục Nữ thần Pô Sah Inư từ sân lễ lên Tháp chính. Tiếp theo, là các nghi lễ mở cửa tháp, lễ tắm bệ thờ Linga – Yoni, lễ mặc trang phục và cúng mừng Katê trước tháp chính.
 
Khám phá tháp Chăm và hòa mình vào Lễ hội Katê, Bình Thuận - ảnh 4
Lễ rước trang phục Nữ thần PôSahInư. Binhthuan.gov.vn

Xen kẽ các nghi thức lễ là một chuỗi các chương trình độc đáo và mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống. Các nghệ nhân Chăm thuộc các huyện Tánh Linh, Hàm Tân, Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình, Tuy Phong sẽ tranh tài tại cuộc thi trưng bày và trang trí lễ vật (trên Thônla) và Cổ bồng để dâng cúng Nữ thần.

Vào buổi tối, tại sân khấu chính sẽ có chương trình giao lưu văn nghệ với các tiết mục ca, múa, biểu diễn nhạc cụ truyền thống và giới thiệu trang phục dân tộc Chăm do Đoàn Nghệ thuật dân gian Chăm Bắc Bình, Đội Văn nghệ dân gian Chăm Hàm Thuận Bắc, Tuy Phong biểu diễn.

Trong suốt lễ hội còn liên tục diễn ra các hoạt động như: giao lưu văn nghệ, giới thiệu ẩm thực, biểu diễn nghề dệt, làm gốm truyền thống, tổ chức các trò chơi dân gian, thi đội nước vượt chướng ngại vật, bịt mắt đập niêu, thổi kèn Saranai, đánh trống Paranưng, múa truyền thống Chăm...
 
Khám phá tháp Chăm và hòa mình vào Lễ hội Katê, Bình Thuận - ảnh 5
Lễ hội Katê năm 2016 sẽ diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc. Ảnh: baobinhthuan

Không chỉ tìm hiểu và trải nghiệm cùng Lễ hội Katê, tham quan di tích Tháp Pô Sah Inư, du khách còn tự mình khám phá nghệ thuật kiến trúc Chăm của cụm Tháp; tìm hiểu truyền thuyết về địa danh Lầu Ông Hoàng, nghe kể chuyện mối tình thơ Hàn Mặc Tử - Mộng Cầm; hay lựa chọn và mua sắm những món quà thủ công mỹ nghệ dân gian Chăm độc đáo, tranh cát, xem biểu diễn nghệ thuật Chăm, triển lãm ảnh nghệ thuật về thành phố Phan Thiết…

Hãy đến Bình Thuận để được hòa trong tiếng trống Baranưng rộn ràng, tiếng kèn Saranai réo rắt, thưởng thức điệu múa Biyên, Marai truyền thống của những chàng trai, cô gái Chăm và khám phá hệ thống tháp Chăm kỳ bí./.

LA (TH baovanhoa, tintucdulich, dulichbinhthuan)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác