Mùa thu cốm vòng

(Cinet) - Những người Hà Nội đang ở xa, khi thu về có một lúc nào để lòng mình nhớ nhung về nơi có mùa thu kỳ lạ?

Mùa cốm về mỗi độ trời thu...Mùa cốm về mỗi độ trời thu...

Tôi cảm nhận được ngọn gió heo may tràn ngập hồn mình khi liễu buồn buông rủ bên Hồ Gươm, khi có những người đến từ đâu không biết, đi rong phố phường bán từng lồng chim ngói, loài chim chỉ xuất hiện mỗi độ thu về...

 

Mùa thu cốm vòng - ảnh 2
Cốm làng vòng...
 

Mùa trời lên cao, đất khô đi, cây tự nhuộm mình cho lá mang màu vàng đỏ, lòng người nhớ thương nhau, tìm tri âm tri kỷ. Thanh tao thì uống một tách cà phê, ấm trà, dung tục thì đến quán mộc tồn, bia rượu... ấy là lúc có món đặc biệt: Cốm Vòng. Chỉ mùa thu Hà Nội có và ngon đến thế đặc sản cốm và cũng chỉ một làng cổ, huyện Từ Liêm cổ, qua cửa Ô Cầu Giấy mấy trăm bước chân, làng Dịch Vọng mới có thứ cốm vòng như thế. Ngay cách đấy ít làng, có làng Lũ cũng làm cốm, nhưng chỉ là món quà rẻ cho trẻ em, cứng và bệch bạc, dù đây là nơi chôn nhau cắt rốn của nhà thơ Nguyễn Siêu trong bốn chữ xưng tụng của người đời cùng với Cao Bá Quát "Thần Siêu, Thánh Quát".

 

Mùa thu cốm vòng - ảnh 3
Mùa thu cốm vòng - ảnh 4
Cảnh làm cốm tại làng vòng...
 

Cốm là thứ quà không phải để ăn no. Ăn cốm là ăn mùa thu vào lòng, vào tâm khảm. Mùa thu Hà Nội trong veo như tâm hồn thiếu nữ, thanh sạch, mát dịu như không chút bụi trần, để con cá chép Lý Ngư cũng phải vượt Vũ Môn mong hóa thành rồng. Sáng bảng lảng sương, chiều dìu dịu nắng, đêm êm đềm ngọt ngào. Trong không gian huyền thoại đắm say ấy, sớm sớm những chuyến tàu điện đầu tiên rẽ màn sương  từ Ô Cầu Giấy vào Hàng Ðẫy, Hàng Bông, Bờ Hồ, để rồi những bà, những cô hàng cốm xuống tàu, theo lối quen, tỏa hương thu vào mọi nẻo.

 

Mùa thu cốm vòng - ảnh 5
Cốm dót phải mua vào buổi sớm..
 

Bán cốm ít người cần rao. Ai cũng có khách quen, có khi quen đã mấy đời. Nếu là khách lạ cứ nhìn chiếc đòn gánh cong một đầu là biết. Ðòn gánh là cả gốc tre già, đánh lên cả gốc, chẻ đôi, dùng từ đời mẹ, sang đời con, nó như cái câu liêm, câu bầu trời xuống ủ cho mềm cốm. Hai bên thúng là từng lớp cốm xanh thoang thoảng hương lúa, mùi mùa phơi thóc, cốm nằm mơ màng trong từng lớp lá sen già đượm thứ hương hoa dâng hiến bên trong lại lót một lớp lá khoai ráy xanh non, bóng như một thứ xa- tanh mát mịn. Dúm một dúm, đặt vào lòng bàn tay, ngửa cổ, thả nó vào đầu lưỡi, nó sẽ tan, sẽ ngấm, sẽ thì thầm thứ vị ngọt mềm của trời đất nước non, cả đầm sen ngan ngát, cả sóng lúa rì rào, cả màu mây lãng đãng... và mơ màng nhớ đến một suối tóc dài thơm hương bồ kết của ai đó đang ngồi giã cốm trong đêm trăng.

 

Mùa thu cốm vòng - ảnh 6
 

Ăn cốm là nhai từ từ, khoan thai, từng hạt ngọc xanh mà dẹt, mềm mà thơm, ngọt mà mát. Không thể ăn cốm mà xới vào bát rồi lùa như ăn bún, ăn phở. Người Hà Nội ăn riêng cốm, ăn một mình cốm để tận hưởng sắc màu, hương vị thanh thoát, tao nhã đúng là "ăn hương ăn hoa", ăn để mình cũng biến hình vào trời thu, hồn mình lãng du cùng non nước. Cũng có người thích ăn cốm với hồng ngọc là thứ hồng đỏ, ngọt sắc cho hai màu tương phản, nâng đỡ âm dương, hoặc ăn cốm với chuối tiêu trứng cuốc, thứ chuối mà chỉ mùa thu mới vàng ươm dệt thêm từng đốm màu nâu vào vỏ để quyến rũ mắt nhìn và dâng hương cho mê tơi khứu giác, dù ăn như thế cốm phải hy sinh một phần hương sắc.

 

Mùa thu cốm vòng - ảnh 7
Nhiều người thích thưởng thức cốm với chuối tiêu..
 

Người Hà Nội còn ăn chè cốm, cốm xào, chả cốm... nhưng bánh cốm thì cũng đã thành nghệ thuật. Bánh cốm Nguyên Ninh đường Hàng Than, đã tiêu biểu cho nghệ thuật chế biến món ngon Hà Nội, thành tấm lòng thơm thảo của người con đi xa gửi về biếu mẹ cha luống tuổi, thành sự mừng vui của những ngày lễ tết.

 

 Mùa thu cốm vòng - ảnh 8
 Mùa thu cốm vòng - ảnh 9
Bánh cốm, chè cốm...các món đặc sản được làm từ cốm...
 

Cốm không thể ăn nhiều. Cô hàng cốm cũng không gánh đi nhiều, không lặc lè như cô hàng gạo, hàng rau. Và cốm cũng không thể làm nhiều như sản phẩm bằng lúa nếp khác.

Cốm là hạt lúa nếp nhưng đã thành kiếp khác. Nhiều năm cốm tưởng chừng bị mai một cùng với quá trình đô thị hoá làm biến mất bao nhiêu làng nghề truyền thống. May thay, mùa thu vẫn xanh cùng đất nước, cốm lại được sinh thành, lại tái hồi cho lòng người nguôi ngoai thương nhớ.

Bạn ở phương trời, đã bao mùa xa vắng! Hà Nội lại gửi lá thư xanh bằng gói cốm lá sen cho bạn đây, một chút để ấm long, một câu thơ lục bát bằng hương và vị. Hãy nhận lấy bạn ơi, để nhớ về một mùa thu Hà Nội đầy mỹ cảm...

Lan Hương
(Ảnh minh họa. Nguồn Internet)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác