Tết nguyên đán của người Việt: Đồng bào các dân tộc ( Phần 4)

(Cinet) – Việt Nam là một đất nước giàu bản sắc văn hóa truyền thống với 54 dân tộc anh em trải dài trên khắp mọi miền. Cũng như nhiều nét văn hóa khác, Tết nguyên đán của đồng bào dân tộc có những điểm khác biệt so với người Kinh tạo cho ngày Tết nguyên đán của Việt Nam rất đa dạng và phong phú, hấp dẫn.

Người dân tộc Dao đón tết Nguyên đán với tết nhảy rất độc đáo của họ..Người dân tộc Dao đón tết Nguyên đán với tết nhảy rất độc đáo của họ..

Mặc dù có một số dân tộc ăn Tết truyền thống riêng theo tập tục, ví như đồng bào dân tộc Chăm, đồng bào Cơ Ho, song hầu hết các dân tộc còn lại tại Việt Nam hiện nay đều tổ chức đón Tết nguyên đán theo cộng đồng người kinh. Môt số dân tộc có ngày Tết kéo dài thành cả một mùa được gọi là mùa Tết… 54 dân tộc là 54 màu sắc khác nhau với những tập tục, với những nghi lễ truyền thống, cách giải trí và chào đón năm mới rất đặc biệt đã làm dày thêm vốn văn hóa, truyền thống của người Việt Nam. Có dân tộc thì đơn giản, có dân tộc lại cầu kỳ, có những dân tộc chú trọng vào các lễ hội xuân, có những dân tộc lại quan trọng chuyện ẩm thực ngày Tết, có thể nói tất cả tạo nên một bức tranh đầy màu sắc về ngày tết cổ truyền ở Việt Nam.

 

Tết nguyên đán của người Việt: Đồng bào các dân tộc ( Phần 4) - ảnh 2
Tết nguyên đán của người Việt: Đồng bào các dân tộc ( Phần 4) - ảnh 3
Tết nguyên đán của người Việt: Đồng bào các dân tộc ( Phần 4) - ảnh 4
Mỗi dân tộc có truyền thống, phong tục, cách đón Tết khác nhau tạo nên một bức tranh đa màu sắc về ngày tết truyền thống của Việt Nam..
 

Ví như người Dao ở Việt Bắc cho rằng ngày đầu năm không được làm việc chỉ nên vui chơi, thăm viếng và chúc tụng vì cả năm đã lao động vất vả. Đến với Việt Bắc vào dịp Tết sẽ thấy nhà nào cũng trang hoàng sáng sửa, dán nhiều câu đối. Đặc biệt bởi chú trọng đến việc vui chơi nên người Dao ở Việt Bắc đón tết bằng tết nhảy còn gọi là “Nhiang chằm Đao”. Tết nhảy thường được bắt đầu trước tết nguyên đán vào ngày, không khi vô cùng sôi động, rôn rã, tiếng trống, tiếng thanh la vang khắp núi rừng…

Khác với đồng bào người Dao, người H’Mông chú trọng vào việc ăn tết hơn việc vui chơi. Tết của người H’Mông thịnh soạn chẳng kém gì người kinh ở miền xuôi. Mâm cơm cúng cũng như thực phẩm đón tết của đồng bào luôn có thịt lợn béo, bánh bằng bột nếp, và một số món ăn phụ khác. Người H’Mông có phong tục rất thú vị đó là vào đêm giao thừa, các gia đình thường cử con trai đi “mở nước”, tức là đi lấy nước ngoài sông suối đem về nhà cúng tổ tiên.

Người dân tộc Xơ Đăng ở Kon Tum trái lại ăn tết rất giản dị, thường chỉ ăn tết trong hai ngày chính gọi là Tết Giọt và tết lửa. Đồng bào dân tộc Cơ Tu lại chú trọng vào hình thức, trang trí nhà cửa. Vào dịp Tết nguyên đán hay tết Prơ-Giê-Răm của họ. Nhà cửa, vật trang trí đến cả các đồ dùng hàng ngày như cung nỏ, giáo mắc đều được đem ra lau chùi cẩn thận. Trên các cột nhà, hay trước của nhà đều được sơn vẽ hình hoa, lá tươi mới để chào đón Tết.

Đồng bào Hrê tổ chức đón tết và chơi tết suốt cả tháng. Nhà nào nhà nấy lo gói, luộc bánh tét và nấu rượu chất khắp nhà. Nhà giàu phải nấu đến 20 – 40 nồi bánh tét, ủ hàng trăm ché rượu cần, hạ vài con trâu để đón khách. Suốt cả tháng, chỉ có ăn chơi, hát múa tưng bừng…Cũng giống đồng bào Hrê, người Thái ở Sơn La cũng chơi tết cả tháng và gọi là mùa tết. Đầu tiên đồng bào Thái đón Tết Soong Sip ( còn gọi là tết mới), sau tết Soong Sip là tết Kim Lao Mao ( tết uống rượu), tết ông Táo và lớn nhất là tết Nen-Bươn-Tiền ( Tết nguyên đán).

Một số đồng bào dân tộc đón Tết không trùng vào dịp tết nguyên đán như người Ê đê, người Chăm, người Chơ Ro…

Đồng bào Ê đê thường đón tết vào khoảng tháng 10 dương lịch, và gọi là Tết Cơm. Tết của đồng bào Chơ Ro và Chu Ru  lại tổ chức vào tháng ba âm lịch. Người Cơ Ho ăn tết sau tết nguyên đán của người Kinh khoảng một tháng, tết của người Cơ Ho gọi là Nhô Lir Bông có nghĩa là tết mừng lúc về nhà. Đồng bào Cơ Ho cũng ăn tết trong cả tháng với rất nhiều hoạt động nhảy múa, ca hát, lễ hội..

Dù có ăn tết trùng vào Tết nguyên đán của người Kinh hay tổ chức vào khoảng thời gian khác trong năm thì các dân tộc anh em trên khắp mọi miền đất nước vẫn đã và đang cùng nhau duy trì tập tục, truyền thống của người Việt Nam. Tuy dân số không đông đảo như người Kinh, nhưng sự kết hợp giữa ngày tết truyền thống của đồng bào dân tộc với việc ăn tết nguyên đán càng làm đa dạng nét văn hóa Tết truyền thống của người Việt.

Lan Hương

 (Ảnh minh họa. Nguồn Internet)

 

 

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác