Tết nguyên đán của người Việt: Miền Nam ( Phần 3)

(Cinet) – Xuôi theo chiều dài của đất nước, qua miền Bắc, đến miền Trung rồi miền Nam để đón một cái Tết ngập tràn ánh nắng, với mai vàng khoe sắc khắp mọi nẻo đường.

Miền Nam đón Tết trong không khí tươi mới, ngập sắc mai vàngMiền Nam đón Tết trong không khí tươi mới, ngập sắc mai vàng

Nếu như người miền Bắc chuộng hoa đào thì hoa mai là biểu tượng của phương Nam. Giải thích về việc người Bắc thích chơi đào còn miền Nam lại chơi mai, các cụ xưa thường kể câu chuyện: sau khi mở rộng bờ cõi về phương Nam, thấy khí hậu ở đó nóng không phù hợp với việc trồng đào. Các bậc tiền bối nhớ đến cành hoa đào ngoài Bắc đã chọn mai để thay thế, từ đó mỗi dịp Xuân về, hoa mai là loài hoa không thể thiếu trong các gia đình ở phương Nam. Người dân miền Nam chuộng chơi mai vào dịp Tết còn bởi lý do: Năm cánh hoa mai là hình ảnh của 5 vi thần may mắn, của ngũ phúc (phước, lộc, thọ, khang, ninh). Mai cũng như đào biểu tượng cho sự trường thọ.

 

Tết nguyên đán của người Việt: Miền Nam ( Phần 3) - ảnh 2
Năm cánh hoa mai tượng trưng cho hình ảnh của 5 vị thần may mắn và của ngũ phúc ( phước, lộc, thọ, khang, ninh)
 

Bày và trưng mâm ngũ quả là một trong những lễ tiết, truyền thống đặc biệt quan trọng với người dân miền Nam. Khác với người dân miền Bắc không quá chú trọng trong việc lựa chọn loại quả gì để bày, người miền Nam rất kén chọn và kỹ lưỡng trong việc lựa chon các loại quả theo ý nghĩa của chúng. Mâm ngũ quả miền Nam ít khi thấy thiếu cặp dưa hấu và 4 loại quả: mãng cầu (na), dừa, đu đủ, xoài, bởi vì cầu – dừa – đủ – xoài theo tiếng người miền Nam có nghĩa là “cầu vừa đủ xài” – mong ước phổ biến nhất của họ trong năm mới. Một số nhà lại bày thêm trên mâm ngũ quả bình thường một chùm sung và quả đu đủ với ngụ ý cầu mong cuộc sống gia đình sẽ luôn “đầy đủ, sung túc”. Ngoài ra, người miền Nam không bao giờ chọn chuối để trưng mâm ngũ quả, vì loại quả này tên gọi có âm giống từ “chúi" thể hiện sự nguy khó. Quả cam cũng không được có mặt trong mâm ngũ quả ngày Tết, vì câu “quýt làm cam chịu.”

 

Tết nguyên đán của người Việt: Miền Nam ( Phần 3) - ảnh 3
Tết nguyên đán của người Việt: Miền Nam ( Phần 3) - ảnh 4
Người miền Nam cầu kỳ hơn trong việc lựa chọn các loại quả bày mâm ngũ quả. Những loại quả như chuối, quýt không được lựa chọn với hàm ý không may mắn..Những thứ quả được ưa chuông gồm: na, đu đủ, xoài, dừa...với ý nghĩa cầu mong sự đầy đủ, ấm no...
 

Bên cạnh mâm ngũ quả, cũng như người dân miền Bắc, miền Trung, mâm cỗ cúng của người miền Nam cũng rất được quan tâm, chú trọng. Trong tư tưởng và truyền thống của người Việt thì cần chuẩn bị kỹ cho mâm cỗ Tết bởi điều đó thể hiện tình cảm với gia đình, thể hiện mong ước cho một năm mới ấm no, hạnh phúc…Cũng có giò, gà, bánh chưng nhưng do khí hậu nóng quanh năm, ẩm thực của người miền Nam có những điểm khác so với ở miền Bắc. Bánh chưng ở miền Bắc được gói vuông thì ở miền Nam được gói dài và gọi là bánh tét. Thực tế nguyên liệu để làm hai loại bánh này giống nhau, cách chế biến cũng không khác, có khác là chỉ khác cái hình dáng bên ngoài. Vì thế trong dân gian có câu nói vui: “Tuy rằng khác dáng nhưng chung một nồi”. Người miền Bắc gói bánh chưng hình vuông theo quan niệm hình vuông tượng trưng cho đất mẹ màu mỡ, sung túc. Bánh tét được người miền Nam gói theo hình ống dài, tròn có ý tượng trưng cho sức sống, sự trường tồn.

 

Tết nguyên đán của người Việt: Miền Nam ( Phần 3) - ảnh 5
Tết nguyên đán của người Việt: Miền Nam ( Phần 3) - ảnh 6
Nếu dân Bắc có thịt đông là món ăn quen thuộc ngày Tết thì ở miền Nam không thể thiếu thịt kho tàu.
 

Bốn món ăn đặc trưng ở phương Nam trong bốn ngày Tết gồm thịt hầm, thịt kho tầu, khổ qua dồn thịt, và món cuối cùng là nem và bì…bên cạnh đó còn có một số món ăn khác song đây là những món đặc trưng không thể thiếu để cúng tổ tiên của người miền Nam.  Ở miền Bắc, do thời tiết lạnh, người dân thường nấu thịt đông thì cái nóng của miền Nam lại khiến người dân chọn món thịt kho tầu. Nem rán của người Bắc là một trong những món ăn ít thiếu trong ngày Tết thì ở miền Nam món này được gọi là chả giò và cũng là một trong những món ăn chính trong những ngày tết.

Nhìn chung, các món ẩm thực để thắp hương cúng tổ tiên ở ba miền đều có bánh chưng hoặc bánh tét, giò, chả..nhưng món còn lại cũng như những món ăn trong 3 ngày Tết thì có khác nhau do thổ nhưỡng và tập tục của từng vùng, miền.

Trong cả ba miền Bắc, Trung, Nam thì têt ở miền Nam mộc mạc và đơn giản. Ở miền Bắc, Tết có nhiều lễ tiết, phong tục, phép tắc và nghi lễ cũng như nhiều điều kiêng kỵ hơn cả. Người miền Nam phóng khoáng, đơn giản do đó những ngày Tết ở đây người dân chủ yếu dành thời gian để đi chơi, giao du nhưng không vì thế mà Tết truyền thống bị coi nhẹ. Cùng với người dân miền Bắc và miền Trung, những người dân phương Nam vẫn đang gìn giữ và kế tục truyền thống đẹp của dân tộc.

Lan Hương

 (Ảnh minh họa. Nguồn Internet)

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác