Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2)

(Cinet) – Nếu miền Bắc đón xuân mới và tiễn mùa đông với hoa đào, bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành…thì miền Trung náo nức đón xuân với hương thơm của bánh tét, nem chua, thịt giấm và cành mai vàng.

Nếu bánh chưng là tên gọi ở miền Bắc thì món bánh này ở miền Trung được gọi là bánh tétNếu bánh chưng là tên gọi ở miền Bắc thì món bánh này ở miền Trung được gọi là bánh tét

Trong ba miền Bắc, Trung, Nam thì miền Trung có là khu vực người dân vất vả nhất, nghèo nhất bởi khí hậu ở đây khắc nghiệt, khi thì khô hạn lúc lại lũ lụt…Mặc dù vậy, mỗi dịp Tết về cũng như khắp nơi trên cả nước, người dân miền Trung dù giàu hay nghèo vẫn náo nức đón Tết theo cách riêng của mình. Nếu miền Bắc đón xuân mới với hoa đào, bánh chưng xanh, câu đối đỏ…thì miền Trung có bánh tét, nem chua, mai vàng..

Nhiều năm nay, đời sống của người dân cả nước nói chung và miền Trung nói riêng đã khác đi nhiều, đầy đủ về vật chất hơn song không vì thế mà phong tục, truyền thống Tết khác đi. Với người dân miền Trung khi Tết về nhà nào cũng vẫn phải có bánh tét, nem chua, thịt giấm…Chính người dân nơi đây cũng không giải thích được vì sao cứ phải có những món ăn đó mới được gọi là Tết chỉ biết rằng đó là phong tục, là truyền thống được truyền lại, kế tục từ bao đời nay.

 

Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2) - ảnh 2
Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2) - ảnh 3
Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2) - ảnh 4
Khác với người miền Bắc, bên cạnh những món truyền thống như bánh tét, giò, gà trong mâm cơm cúng cũng như những bữa cơm tết của người miền Trung luôn luôn có nem chua và thịt giấm
 

Trước kia, khi gạo được phân phối theo nhân khẩu, người dân còn nghèo..Tết đến phải chuẩn bị trước đó cả tháng để có ít lá dong, vài lạng thịt, cân gạo…để nấu cơm cúng và chuẩn bị món ăn Tết thì nay gạo, thịt, cá, rau đã có thể mua được dễ dàng, thế nhưng trên bàn thờ và trong những mâm cơm Tết của người dân miền Trung vẫn không thiếu đi những món ăn truyền thống. Đây chính là nhịp cầu nối giữa các thế hệ con, cháu với tổ tiên, đây còn là thông điệp gắn kết mỗi người với quê hương mình.

Đặc biệt ở miền Trung thì Huế có lẽ là nơi cầu kỳ nhất trong việc chế biến món ăn ngày Tết cũng như chuẩn bị mâm cơm cúng Tết. Vốn là cố đô, do đó ẩm thực Huế rất cầu kỳ trong chế biến cũng như bày biện hơn hẳn các nơi khác. Mặc dù vẫn theo truyền thống của miền Trung là giản dị nhưng ngày Tết ở Huế, âm cơm cúng vẫn toát lên vẻ cao sang nhờ bàn tay khéo léo của những người phụ nữ nơi đây. Bánh tét xanh thẫm làm dậy hương nếp cái nhờ nước cốt lá ngót ngâm gạo; bò bắp giấm nước mắm thái lát mỏng tang như tàu lá màu nâu tươi ăn kèm với dưa chua ngọt. Đặc biệt trên mâm cỗ Tết của người dân xứ Huế bên cạnh đĩa bánh tét, dưa món, bò bắp giấm…bao giờ cũng có thêm một chén nhỏ tôm chua…

Cũng giống như ở miền Bắc và miền Nam, người miền Trung chuẩn bị đón Tết từ khoảng 20 tháng Chạp. Vào thời điểm này, đường phố bắt đầu nhộn nhịp, đông đúc người đi mua sắm, trong gia đình không khí hối hả dọp dẹp, trang hoàng nhà cửa đón Tết ngập tràn khắp nơi.

 

Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2) - ảnh 5
Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2) - ảnh 6
Tết nguyên đán của người Việt: Miền Trung ( Phần 2) - ảnh 7
Nếu như ngày Rằm tháng Chạp ở miền Bắc có tục thả cá vàng và làm mâm cơm mặn cúng tiễn ông Táo về trời thì ở miền Trung đơn giản hơn rất nhiều, thường chỉ có đĩa xôi và ít hoa quả..
 

Ngày 23 tháng Chạp, khác với người miền Bắc có tục thả cá vàng để tiễn ông Táo về trời. Người miền Trung không cúng cá chép vì kiêng theo sự tích cá chép hóa rồng, mà rồng lại tượng trưng cho vua chúa nên không được đụng chạm đến. Do đó, trong mâm cơm cúng ông Táo của người miền Trung thường chỉ có xôi, thịt heo luộc và ít hoa quả. So với các nghi lễ của người miền Bắc thì ở miền Trung đơn giản hơn rất nhiều. Sau lễ cúng, ba ông Táo của các gia đình sẽ được thay mới, các ông Táo cũ được đem đi đặt ở một góc đình, miếu hoặc gốc cây đầu làng - những nơi linh thiêng, không ai dám xâm phạm.

Cũng như các vùng miền khác trên cả nước chiều 30 Tết sẽ làm mâm cơm tất niên cúng tổ tiên sau đó cả gia đình quây quần cùng nhau ăn bữa cơm tiến năm cũ và đón năm mới. Ở miền Trung cũng như vậy, mâm cúng thì tùy theo hoàn cảnh sẽ có món mặn gồm thịt heo, thịt gà, hoặc cả hai loại, các món xào, canh…Nhưng khác với miền Bắc, cúng giao thừa phải có gà sống thiến thì ở miền Trung, mâm cúng giao thừa đơn giản chỉ gồm một ít bánh trái, mứt và xôi chè. Người miền Trung quan niệm rằng, mâm cúng giao thừa là vật phẩm cho sáng mùng một do đó đâu năm mới nên đón nhận những thứ thanh tao, ngọt ngào…

Mặc dù không cầu kỳ trong các nghi lễ cúng gia tiên, cúng trời đất như ở miền Bắc. Các món ăn ngày Tết cũng không nhiều và đa dạng như hai miền Bắc, Nam song những tập tục, những thói quen và truyền thống đón Tết của người miền Trung cũng rất độc đáo, hấp dẫn và góp phần đa dạng màu sắc ngày Tết nguyên đán của người Việt Nam.

Lan Hương

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác